Η κουρτίνα και το αεράκι: «Summer Breeze»

Μια στιγμή, που όλοι έχουμε ζήσει:  μεσημέρι καλοκαιριού, τα παράθυρα ανοιχτά, τα παντζούρια μισόκλειστα και από μέσα να κρέμεται η κουρτίνα. Συνήθως έχουμε ξαπλώσει για την καθιερωμένη σιέστα και διάχυτη τριγύρω η αυχμηρή ζέστη του καύσωνα. Και ξαφνικά έρχεται απέξω μια πνοή ανέμου, ένα αεράκι ευεργετικό, που σηκώνει ανάλαφρα την κουρτίνα και μας δροσίζει. Για λίγο αισθάνεται κανείς μια τριπλή απόλαυση: στο μάτι την κίνηση της κουρτίνας, σιωπηλή και γεμάτη χάρη, στο σώμα τη δροσιά από το αεράκι και στο μυαλό την πνευματική αίσθηση ότι ναι, υπάρχει ελπίδα και ότι κάθε δύσκολο πράγμα μπορεί ξαφνικά να πάει προς το καλύτερο. Αν μάλιστα η πνοή του ανέμου φέρει απέξω και τη μυρωδιά του γιασεμιού, τότε μιλάμε για ένα μικρό θαύμα, από αυτά που συχνά συμβαίνουν γύρω μας και ούτε καν τα προσέχουμε.

curtain - Αντιγραφή

Κάθε φορά που μου τυχαίνει η σκηνή αυτή, σχεδόν αυτόματα, μου έρχεται στο νου το ίδιο πάντα τραγούδι: το «Summer Breeze» («Καλοκαιρινό Αεράκι»), που την περιγράφει ακριβώς. Γράφτηκε πριν από 45 ολόκληρα χρόνια, το 1972. Είναι ένα από τα πιο αναγνωρίσιμα καλοκαιρινά τραγούδια όλων των εποχών και έχει γνωρίσει πάμπολλες διασκευές μέχρι σήμερα. Το συγκρότημα, που το συνέθεσε και το τραγούδησε, ήταν το ντουέτο Seals and Crofts, ένα συγκρότημα ελάχιστα γνωστό έξω από τον κύκλο όσων ασχολούνται με το ακουστικό ροκ της δεκαετίας του ’70 όπως η αφεντιά μου.

large

Οι Seals and Crofts αποτελούνταν από τους Jim Seals και Dash Crofts, με καταγωγή από το Τέξας και οι δύο. Στη δεκαετία του ’70 υπήρξαν από τους κύριους εκφραστές του ακουστικού ροκ και της μίξης του με την κάντρι. Κυκλοφόρησαν συνολικά 15 άλμπουμ, τα περισσότερα από τα οποία είχαν μεγάλη επιτυχία καλλιτεχνική και εμπορική. Ο Jim Seals είναι αδελφός του Dan Seals, που πέθανε το 2009 και ήταν ο ένας εκ των δύο στο επίσης πολύ πετυχημένο ντουέτο του ίδιου μουσικού χώρου «England Dan and John Ford Coley», ένα συγκρότημα που αγαπώ ιδιαίτερα. Τα τραγούδια των Seals and Crofts είναι λυρικά, ευρηματικά σε στίχους και φτιαγμένα να γίνουν επιτυχίες, όπως και συνέβη στην εποχή τους για τα περισσότερα από αυτά. Αποτυπώνουν την αθωότητα μιας εποχής μετά το Γούντστοκ και πριν το ξέσπασμα της επόμενης έκρηξης του πανκ, φυσικά με έντονη επιρροή από την κάντρι, που είναι η μήτρα πολλών σπουδαίων μουσικών ειδών του 20ου αιώνα.

seals-crofts-clipping-portrait-small
Jim Seals (αριστερά) και Dash Crofts

Τι απέγιναν οι Seals and Crofts άραγε; Και οι δύο εδώ και πολλά χρόνια έχουν προσχωρήσει στη θρησκεία Μπα’χάι και είναι ενεργά μέλη της πίστης αυτής. Πρόκειται για θρησκεία, που ξεκίνησε από τη Μέση Ανατολή το 19ο αιώνα και συνδυάζει στοιχεία από το το Ισλάμ, το Χριστιανισμό και τον Ιουδαϊσμό και έχει ως κεντρική της επιδίωξη την ενότητα των ανθρώπων και την ειρήνη. Σήμερα ο Jim Seals ζει στο Τέξας και ο Dash Crofts σε μια φυτεία καφέ στην Κόστα Ρίκα.  Όπου και να βρίσκονται, προσωπικά τους ευγνωμονώ για τα πολύ όμορφα τραγούδια τους και φυσικά το «Summer Breeze», το απόλυτο σάουντρακ για τη μαγική στιγμή, που το αεράκι φυσάει την κουρτίνα…

Εκείνο το παραθαλάσσιο οικόπεδο στα … Τζουμέρκα

Svalbard
Παγόβουνα λιώνουν με ραγδαίους ρυθμούς στο νορβηγικό αρχιπέλαγος Σβάλμπαρντ

Ο κύριος με το πορτοκαλί μαλλί, που εδρεύει στην Ουάσιγκτον, τόπε και τo’κανε. Απέσυρε τις ΗΠΑ από τη συμφωνία του ΟΗΕ, που επιτεύχθηκε στο Παρίσι πριν από μόλις ενάμιση χρόνο και αφορούσε στη δραστική μείωση της εκπομπής αερίων, που συντελούν στην υπερθέρμανση του πλανήτη. Είναι αλήθεια ότι οι ΗΠΑ απέφευγαν τη σχετική δέσμευση, όπως ο διάολος το λιβάνι, καθώς είχαν μείνει εκτός και της προηγούμενης παρόμοιας συμφωνίας του Κιότο, μόνες αυτές και η Αυστραλία από όλες τις χώρες του πλανήτη. Ο κύριος λόγος γι’αυτό ήταν και είναι τα μεγάλα αμερικανικά οικονομικά συμφέροντα, τα οποία ανέκαθεν ελέγχουν το Κογκρέσο, όπου μπλοκάρεται κάθε σχετική περιβαλλοντική πρωτοβουλία. Στη διάρκεια της προεδρίας Κλίντον (1992-2000) ο αντιπρόεδρος Αλ Γκορ, που τυχαίνει να είναι ιδιαίτερα ακτιβιστής σε θέματα περιβάλλοντος, έφαγε πολλές φορές «στοπ» από τη ρεπουμπλικανική πλειοψηφία, όταν προσπάθησε να περάσει νομοθετήματα για τον περιορισμό της εκπομπής αερίων. Έτσι αρκέστηκε να περάσει ότι μπορούσε περισσότερο με προεδρικά διατάγματα για μικρότερης εμβέλειας θέματα. Σημειωτέον ότι ο Αλ Γκορ είναι ο συγγραφέας του πολύ ενδιαφέροντος βιβλίου για την κλιματική αλλαγή με τίτλο «Μια Άβολη Αλήθεια» («An Inconvenient Truth»), το οποίο έχει μεταφραστεί και στα ελληνικά και έχει γυριστεί και ταινία. Διαβάζοντάς το καταλαβαίνει κανείς παραστατικά το μέγεθος του προβλήματος και τις συνέπειές του.

51Suj6oI+BL

Στη συνέχεια, ακολούθησε η προεδρία Τζόρτζ Μπους του νεότερου, από την οποία δεν περίμενε κανείς κάτι περισσότερο, καθώς ο ίδιος και το επιτελείο του προερχόντουσαν από το χώρο της πετρελαϊκής βιομηχανίας του Τέξας και δεν είχαν τέτοιες οικολογικές ανησυχίες. Προς το τέλος της προεδρίας Ομπάμα όμως, συνέβη κάτι που πραγματικά ταρακούνησε τα νερά. Όπως έγραψε το περιοδικό Ρόλινγκ Στόουν, ο υπουργός Εξωτερικών Τζον Κέρι, που και αυτός στα νιάτα του ήταν οικολόγος, επισκέφθηκε κάποια στιγμή τη ναυτική βάση Νιούπορτ στη Βιρτζίνια. Η βάση αυτή είναι ο μεγαλύτερος ναύσταθμος του κόσμου και ορμητήριο του τεράστιου στόλου των ΗΠΑ. Εκεί λοιπόν ο Κέρι άκουσε εμβρόντητος τους αξιωματικούς του Ναυτικού να του εξηγούν ότι ήδη έχουν αρχίσει να ξηλώνουν κάποιες εγκαταστάσεις λόγω πλημμύρας από άνοδο της στάθμης των νερών της θάλασσας. Οι ίδιοι του είπαν ότι εκτιμούν πως με το ρυθμό ανόδου της στάθμης, έτσι όπως προχωρά, σε βάθος χρόνου θα πρέπει να μεταφερθεί κάπου αλλού ολόκληρος ο Ναύσταθμος γιατί θα καλυφθεί εντελώς από τα νερά. Όταν ρώτησε σε πόσο υπολογίζουν το «βάθος χρόνου» η απάντηση που έλαβε ήταν από 20 (κακό σενάριο) μέχρι 50 (καλό σενάριο) χρόνια. Επιστρέφοντας στην Ουάσιγκτον κίνησε το σύμπαν για να συγκληθεί επιτέλους η Διάσκεψη του ΟΗΕ στο Παρίσι για την κλιματική αλλαγή και να την προσυπογράψουν και οι ΗΠΑ. Το σημαντικό με την απόφαση του Παρισιού ήταν ότι για πρώτη φορά όλα τα κράτη της Γης αποφάσισαν να περικόψουν δραστικά την εκπομπή των αερίων που προκαλούν το «φαινόμενο του θερμοκηπίου». Είναι αλήθεια ότι και άλλες χώρες από το χώρο των αποκαλούμενων «μεγάλων ρυπαντών», όπως η Κίνα και η Ινδία αφορμή ψάχνουν για να το … στρίψουν από τη δέσμευση της συμφωνίας. Το σκεπτικό τους είναι απλό και απευθύνεται στο δυτικό κόσμο, που επί δεκαετίες ρύπαινε ασύστολα την ατμόσφαιρα κυνηγώντας την αλματώδη ανάπτυξή του στον 20ο αιώνα. Τώρα που ήρθε η σειρά τους να «αναπτυχθούν» και αυτές τους τίθενται περιορισμοί, που τους ανακόπτουν την ανοδική τάση της βιομηχανικής τους παραγωγής.

20481.jpg
Ο λιωμένος παγετώνας του Έβερεστ

Η απόφαση του Ντόναλντ Τραμπ έχει ήδη προκαλέσει σημαντικές αντιδράσεις τόσο διεθνώς όσο και στο εσωτερικό των ΗΠΑ. Ίσως ο πιο σφοδρός πολέμιός της προέρχεται από το ίδιο το Ρεπουμπλικανικό Κόμμα και δεν είναι άλλος από τον πρώην κυβερνήτη της Καλιφόρνια, Άρνολντ Σβαρτσενέγκερ. Ο γνωστός μας «Terminator» της οθόνης ως κυβερνήτης ακολούθησε μια ιδιαίτερα πρωτοποριακή «πράσινη» πολιτική, που εκτός από το περιβάλλον ωφέλησε σημαντικά και την οικονομία της Καλιφόρνια, βοηθώντας την να ανακάμψει από τη χρεωκοπία της στις αρχές της  δεκαετίας του 2000. Δείτε τα σχετικά βίντεο, που ανεβάζει στο λογαριασμό του στο Facebook, έχουν ενδιαφέρον. Είναι, τέλος, ελπιδοφόρο το γεγονός ότι και ο σημερινός κυβερνήτης της Καλιφόρνια, ο παλαίμαχος Δημοκρατικός Τζέρι Μπράουν (κάποτε σύντροφος της αγαπημένης μου τραγουδίστριας Λίντα Ρόνσταντ…) έκλεισε ξεχωριστή συμφωνία για την πολιτεία του με την Κίνα για κοινή δράση στη μάχη κατά της υπερθέρμανσης του πλανήτη. Αυτό επίσης δείχνει ότι η σημερινή ηγεσία του Πεκίνου δεν αποτελείται από χαζούς, κάθε άλλο μάλιστα…

julyanom_gis_2016
Ιούλιος 2016: Καύσωνας ακόμη και στους Πόλους

Είναι όμως τόσο μεγάλος ο κίνδυνος από την υπερθέρμανση του πλανήτη; Αξίζει τον κόπο όλη αυτή η φασαρία ή είναι απλώς ένας φόβος που δεν πρόκειται να επαληθευτεί; Οι επιστημονικές παρατηρήσεις είναι ιδιαίτερα ανησυχητικές. Η χρονιά του 2016 ήταν μακράν η χειρότερη για την κατάσταση των πάγων της Αρκτικής, που συρρικνώθηκαν όσο ποτέ άλλοτε και φυσικά μετατράπηκαν σε θαλασσινό νερό. Ιδιαίτερη εντύπωση προκάλεσε το γεγονός ότι για πρώτη φορά στην ιστορία ακόμη και το χειμώνα ήταν δυνατό να διασχίσει κανείς με πλοίο το λεγόμενο «Βορειοδυτικό Πέρασμα του Καναδά», που ήταν πάντοτε παγωμένο τέτοια εποχή.

NorthwestPassage_vir_2016222
Το Βορειοδυτικό Πέρασμα του Καναδά χωρίς πάγους το χειμώνα του 2016

Στην Ανταρκτική γιγαντιαία τμήματα των πάγων της ηπείρου σπάνε και μετατρέπονται σε παγόβουνα, που και αυτά λιώνουν. Παγετώνες στα Ιμαλάια, στην Παταγωνία, στις Άλπεις, στα Βραχώδη Όρη, στην Αλάσκα, στη Γροιλανδία, στη Σιβηρία και τις Άνδεις είτε έχουν χαθεί εντελώς είτε συρρικνώνονται ταχύτατα. Εικόνες όπως η χιονισμένη κορυφή του Κιλιμάντζαρο τις βλέπουμε πλέον μόνο σε παλιές φωτογραφίες. Ο πλανήτης μοιάζει με οργανισμό που έχει «πυρετό». Η ατμόσφαιρα γίνεται όλο και πιο λεπτή, σύμφωνα με τις μετρήσεις από τις διαστημικές αποστολές, υπάρχουν όμως ενθαρρυντικά νέα από τη μεγάλη τρύπα του όζοντος πάνω από την Ανταρκτική, που έχει περιοριστεί σημαντικά, μετά την κατάργηση της χρήσης των χλωροφθορανθράκων ως προωθητικών στα σπρέι. Εκτιμώ πως το μέγιστο πρόβλημα θα προκύψει από την άνοδο της στάθμης των ωκεανών λόγω της τήξης των πάγων. Ήδη, κάποιες μικρές νησιωτικές χώρες του Ειρηνικού, όπως το Βανουάτου, το Κιριμπάτι, το Τουβαλού και το Ναούρου, θεωρούνται αμετάκλητα ξεγραμμένες και σταδιακά εγκαταλείπονται. Το ίδιο συμβαίνει και με ορισμένα από τα νησιά του συμπλέγματος στις Μαλδίβες.

more_pacific_people_opt_to_migrate_due_to_climate_change

Ναούρου, Νότιος Ειρηνικός

Και έπεται συνέχεια. Σύμφωνα με πρόσφατη μελέτη του National Geographic μέχρι το 2050, αν συνεχιστεί το λιώσιμο των πάγων, θα αντιμετωπίσουν σοβαρά προβλήματα πλημμυρών πόλεις όπως η Σαγκάη, το Μαϊάμι, η Νέα Ορλεάνη, η Βομβάη, η Νέα Υόρκη, το Άμστερνταμ, η Οσάκα, το Χονγκ Κονγκ, η Γκουανγκτζού και η Χο-Τσι-Μινχ. Αργότερα, μέχρι το 2100 θα πάρουν σειρά και πόλεις όπως το Λονδίνο, η Κωνσταντινούπολη, η Αθήνα, η Μασσαλία, η Ρώμη, το Χιούστον, η Τζακάρτα, το Τελ Αβιβ, η Νάπολη, το Αλγέρι, η Βαρκελώνη και πάει λέγοντας.

1410451951557_wps_4_image005_png
Το Λονδίνο του 2100 θα αντικαταστήσει τη Βενετία…

Ήδη μια σοκαριστική εικόνα του μέλλοντος είδαμε το 2005 με τον τυφώνα «Κατρίνα» που έπληξε τη Νέα Ορλεάνη.

Katrina
Η Νέα Ορλεάνη κάτω από το νερό μετά τον τυφώνα «Κατρίνα» (2005)

Στην απευκταία περίπτωση, που όλα αυτά επαληθευτούν, θα αλλάξουν νόημα και μέγεθος διάφορες έννοιες όπως οι «προσφυγικές ροές». Εξαιτίας της δραματικής αναδιάταξης της παγκόσμιας γεωγραφίας αρκετές εκατοντάδες εκατομμύρια ανθρώπων θα χρειαστεί να γίνουν οικολογικοί πρόσφυγες και ο ήδη περιορισμένος για όλους μας χώρος επί της Γης θα μικρύνει ακόμα περισσότερο. Πιθανότατα όλες αυτές οι ανακατατάξεις δεν θα γίνουν πολιτισμένα και συντεταγμένα αλλά ακόμη και με πλήθος πολεμικών συγκρούσεων.

trip-blog
Η πρωτεύουσα των Μαλδίβων Μαλέ είναι στο «τσακ» να καλυφθεί από τα νερά του Ινδικού Ωκεανού.

Ως πολίτες του κόσμου πρέπει να φροντίσουμε με την προσωπική μας στάση να βοηθήσουμε όσο μπορούμε. Θα μου πείτε, στην Ελλάδα του σήμερα, που καίμε στα τζάκια το χειμώνα ότι βρούμε τι περιθώρια υπάρχουν; Θεωρώ ότι υπάρχουν. Εκτός από την προβληματική θέρμανση (ελληνική ιδιαιτερότητα – ακόμη μια…), ζητήματα όπως η ανακύκλωση και οι καθαρές μορφές ενέργειας, μπορούμε να τα επιδιώξουμε και να τα προσέξουμε.

Πριν από χρόνια συζητώντας με το συχωρεμένο τον παππού μου, του είπα ότι μπορεί να λιώσουν τα παγόβουνα στο Βόρειο Πόλο και να πλημμυρίσει η Γη. Τότε εκείνος με το ιδιότυπο μαύρο χιούμορ, που τον διέκρινε, μου απάντησε:  «Δηλαδή το σπίτι μας ψηλά στα Τζουμέρκα θα γίνει παραθαλάσσιο….». Χαμογελάσαμε και οι δύο πικρόχολα γνωρίζοντας ότι κάτι τέτοιο μόνο ευχάριστο δε θα ήταν…

4551090-3x2-940x627
Κάτοικοι των νησιών Τοκελάου στον Ειρηνικό Ωκεανό: «Δεν πνιγόμαστε, αγωνιζόμαστε !!! «

Κοπεγχάγη: Η πρωτεύουσα της ευτυχισμένης χώρας – εντυπώσεις

Υπάρχει κάπου εκεί στο βορρά μια μικρή χώρα μόλις 5 εκατομμυρίων κατοίκων, που πρόσφατα κατέκτησε έναν επίζηλο τίτλο: είναι η μοναδική χώρα του πλανήτη, που ξεπλήρωσε ολόκληρο το χρέος της και πλέον δε χρωστά το παραμικρό ποσό σε κανέναν. Η ίδια είναι σταθερά στις μετρήσεις πρώτη ως η χώρα με τους πιο ευτυχισμένους κατοίκους. Δανία λοιπόν, που κάποτε ένας σύγχρονος Έλληνας πολιτικός είχε πει ότι κάλλιστα θα μπορούσαμε και εμείς να είμαστε «Δανία του Νότου»…. μεγάλη κουβέντα μπορεί να αρχίσει εδώ. Αλλά ας περιοριστούμε στις εντυπώσεις και τις εικόνες από ένα πρόσφατο ταξίδι στην πρωτεύουσα της Δανίας, την Κοπεγχάγη και τους 600.00 κατοίκους της. Ας ελπίσουμε κάποια στιγμή σύντομα το ταξίδι Ιωάννινα-Κοπεγχάγη να καθιερωθεί ως δυνατότητα με τις πτήσεις που ξεκίνησαν πριν λίγες μέρες ανάμεσα στις δύο πόλεις και να μπορέσουμε να το ξανακάνουμε.

20161223_130120
Το Νυχάουν (Nyhavn) είναι το πιο τουριστικό και πολυφωτογραφημένο σημείο της Κοπεγχάγης

Φθάνοντας στο Κάστρουπ, το αεροδρόμιο της Κοπεγχάγης, σε περιμένει, αν είσαι πρώτη φορά επισκέπτης της πόλης, μια ευχάριστη έκπληξη: υπάλληλοι της εταιρείας συγκοινωνιών, οι οποίοι, ευγενέστατοι και πρόθυμοι, βοηθούν τους ταξιδιώτες να βρουν τον τελικό προορισμό τους και προτείνουν τον πιο συμφέροντα τρόπο για τις μετακινήσεις ανάλογα με το τι σκοπεύει ο επισκέπτης να κάνει στην πόλη. Το τραίνο που κινείται ρομποτικά, χωρίς οδηγό, σε πηγαίνει σε περίπου 20′ στον κεντρικό σιδηροδρομικό σταθμό, δίπλα ακριβώς από το περίφημο πάρκο Τίβολι.

20161223_141226
Στο κόκκινο σπίτι του Nyhavn κατοικούσε ο παραμυθάς Χανς Κρίστιαν Άντερσεν

Η πόλη είναι επίπεδη. Ως εκ τούτου είναι γεμάτη ποδήλατα. Τα ποδήλατα είναι εκατομμύρια. Είναι τόσα πολλά που φθάνεις στο σημείο να αισθάνεσαι έντονα την απουσία των … αυτοκινήτων. Οι Δανοί λένε πως πρώτα μαθαίνουν να ποδηλατούν και μετά να περπατούν. Πρόκειται για την εθνική τους ψύχωση. Οι υποδομές για το ποδήλατο είναι ασύλληπτες: μόνο μέσα στην Κοπεγχάγη υπάρχουν 400 χιλιόμετρα ποδηλατοδρόμων με ειδικά φανάρια και πλήρη απομόνωση από το οδόστρωμα των αυτοκινήτων. Οι ποδηλάτες της Κοπεγχάγης είναι απτόητοι. Σε ηλικίες από νήπια μέχρι υπερήλικες άνδρες και γυναίκες και ανεξάρτητα από ώρα αλλά και καιρικές συνθήκες ποδηλατούν ασταμάτητα και μάλιστα τρέχουν σαν τρελλοί: οι κατά τα άλλα ήρεμοι και φιλήσυχοι Δανοί, όταν ανεβαίνουν στο ποδήλατό τους μετατρέπονται σε βίαιους, αιμοδιψείς Βίκινγκς, γι’αυτό προσοχή στη διάσχιση των ποδηλατοδρόμων. Τέλος, είναι πολύ εντυπωσιακό το γεγονός ότι τα ποδήλατα χρησιμοποιούνται για όλες τις δουλειές, όπως για μεταφορά εμπορευμάτων, ακόμη και  οικοδομικών υλικών, σε ειδικά καλάθια ή τρέιλερ. Εννοείται ότι όλα τα μωρά μεταφέρονται παντού με ποδήλατο εφοδιασμένο με καλάθι/καρότσι.

20161227_122426
Το πιο «ποδηλατικό έθνος» του κόσμου με εκατομμύρια ποδήλατα.

Η Κοπεγχάγη είναι συνολικά μια πολύ ευχάριστη και φιλική για τον επισκέπτη πόλη. Αξίζει να παρακολουθήσει κανείς τις δωρεάν ξεναγήσεις, που γίνονται για να τη γνωρίσεις με τον καλύτερο τρόπο, που δεν είναι άλλος από το περπάτημα. Εμείς συμμετείχαμε σε τέσσερις τέτοιες ξεναγήσεις, που ήταν καταπληκτικές και άξιξαν πραγματικά. Η Κοπεγχάγη είχε στο παρελθόν τη μοίρα πολλών πόλεων, που ήταν κτισμένες με υλικό το ξύλo. Το σημερινό κέντρο της καταστράφηκε ολοσχερώς 5-6 φορές από πυρκαγιές και τα λίγα οικήματα, που γλύτωσαν από αυτές, μαρτυρούν την αρχιτεκτονική εξέλιξη της πόλης. Ουσιαστικά η Κοπεγχάγη διαμορφώθηκε στη σημερινή της μορφή κατά τη διάρκεια της βασιλείας του βασιλιά Χριστιανού Δ’ (1577-1648), ο οποίος κυβέρνησε για 59 χρόνια το κράτος του, που περιελάμβανε εκτός από τη Δανία, επιπλέον τη Νορβηγία και το σημερινό γερμανικό κρατίδιο του Σλέσβιγκ-Χολστάιν. Ο Χριστανός Δ’ θέλησε να προσελκύσει στην Κοπεγχάγη Ολλανδούς εμπόρους, που εκείνη την εποχή κυριαρχούσαν στο παγκόσμιο οικονομικό στερέωμα. Για το λόγο αυτό διαμόρφωσε μια ολόκληρη περιοχή, το Κρίστιανχαουν, με κανάλια, όπως αυτά του Άμστερνταμ.

20161223_135104
Ο βασιλιάς Χριστιανός ο Δ’, δημιουργός της σύγχρονης μορφής της Κοπεγχάγης.

Σήμερα η Δανία κυβερνάται από ένα συνασπισμό πέντε κομμάτων και πρωθυπουργός είναι ο αρχηγός του τρίτου κόμματος. Η συναίνεση και ο πολιτικός πολιτισμός που επιβάλλει η ύπαρξη και εφαρμογή της απλής αναλογικής, φαινόμενα που δύσκολα θα δούμε στα καθ’ημάς, όταν με το καλό εφαρμοστεί το πολυπόθητο αυτό εκλογικό σύστημα. Α, να μην το ξεχάσω !!! Η Δανία έχει μια ακόμη παγκόσμια πολιτική πρωτιά: είναι η χώρα με τους λιγότερο διεφθαρμένους πολιτικούς, τους οποίους επίσης εμπιστεύονται πολύ οι πολίτες.

DSC00816
Το παλάτι Κρίστιανμποργκ, έδρα της Κυβέρνησης και του Κοινοβουλίου. Το κτίριο είναι γνωστό σε όσους παρακολουθούσαν την τηλεοπτική σειρά «Μπόργκεν», που εκτυλισσόταν στη Δανία.

Σε σχέση με την πολιτική και οικονομική κατάσταση επίσης: υπάρχουν τρεις κλίμακες φορολογίας εισοδήματος: 32% για τα χαμηλά εισοδήματα, 45% για τα μεσαία και 54% για τα υψηλά. Κανονικό … γδάρσιμο δηλαδή. Όμως κανείς δε δυσφορεί, καθώς οι φόροι αυτοί επανέρχονται στους πολίτες με πλήθος κοινωνικών παροχών σε υψηλού επιπέδου παιδεία, υγεία και υποδομές, για τις οποίες δεν πληρώνουν τίποτε. Η εμπιστοσύνη στους πολιτικούς επίσης βοηθά πολύ καθώς όλοι ξέρουν ότι τα λεφτά των φορολογουμένων θα πάνε εκεί που πρέπει και όχι στις τσέπες των πολιτικών. Το ασφαλιστικό σύστημα είναι υγιέστατο και καλύπτει τα πάντα «από την κούνια μέχρι τον τάφο», όπως είναι η γνωστή έκφραση. Παραταύτα, πρόσφατα το όριο συνταξιοδότησης ανέβηκε από τα 62 στα 67 χρόνια για να ενισχυθεί η βιωσιμότητα του συστήματος. Το σημερινό ασφαλιστικό σύστημα είναι αποτέλεσμα της συνύπαρξης προ τριακονταετίας σοσιαλδημοκρατικών κυβερνήσεων, όπως αυτές του σπουδαίου πρωθυπουργού Άνκερ Γιόργκενσεν και συνδικαλιστικών οργανώσεων, που διεκδίκησαν και κατέκτησαν πράγματα με ρεαλισμό, μέτρο και σύνεση.

DSC00806
Ένα από τα πολλά κανάλια της Κοπεγχάγης, που κτίστηκε στο πρότυπο του Άμστερνταμ για να προσελκύσει Ολλανδούς εμπόρους για εγκατάσταση.

Αρχηγός του κράτους είναι η βασίλισσα Μαργκρέτε η Β’, η οποία είναι αδελφή της  πρώην βασίλισσας της Ελλάδας Άννας-Μαρίας. Επίσημη βασιλική κατοικία είναι το παλάτι Αμάλιενμποργκ, όπου κανείς μπορεί να δει τους γρεναδιέρους φρουρούς, που μοιάζουν με το μολυβένιο στρατιώτη του παραμυθιού του Άντερσεν. Η Μαργκρέτε είναι πολύ αγαπητή στους συμπατριώτες της. Ανάμεσα στα άλλα έχει πολλές φορές επισκεφθεί τον οικισμό των χίπις στην Κριστιάνια, ενώ επιμελήθηκε την εικονογράφηση στη δανέζικη έκδοση του «Άρχοντα των Δαχτυλιδιών». Ο γιος της και διάδοχος Φρέντερικ, συνηθίζει κάθε μέρα να πηγαίνει τα παιδιά του στον παιδικό σταθμό της γειτονιάς σαν απλός θνητός.

20161227_130136
Αλλαγή φρουράς στο παλάτι Αμάλιενμποργκ. Η στρατιωτική θητεία γίνεται με κλήση κατόπιν κλήρωσης. Όσοι την υπηρετούν έχουν ένα μπόνους εάν θελήσουν να εργαστούν στις ένοπλες δυνάμεις ή στην αστυνομία.

Η Κοπεγχάγη έχει διάφορα ακόμη παλάτια, από τα οποία ξεχωρίζει το Ρόζενμποργκ, για την πρωτοτυπία της εσωτερικής του διαρρύθμισης. Πράγματι, το κτίριο ήδη πριν από τέσερεις αιώνες διέθετε εξελιγμένο σύστημα ύδρευσης με τρεχούμενο νερό και αποχέτευσης καθώς και πρωτότυπο σύστημα ενδοεπικοινωνίας μεταξύ των διαμερισμάτων του, αποτελούμενο από σωλήνες και χοάνες, κάτι σαν πρώιμο τηλεφωνικό δίκτυο.

20161227_130048
Το παλάτι Ρόζενμποργκ με τα προηγμένα για την εποχή του συστήματα ύδρευσης, αποχέτευσης και επικοινωνίας.

Για μια πανοραμική θέα της πόλης αξίζει κανείς να ανέβει στην κορυφή του Rundentarm (Στρογγυλός Πύργος). Από εκεί εκτός από την Κοπεγχάγη αντικρίζει κανείς τη σουηδική πόλη Μάλμε και τη γέφυρα του Όρεσουντ, που ενώνει τις δύο χώρες.

20161227_150534
Πανοραμική θέα από τον Στρογγυλό Πύργο. Στο βάθος διακρίνεται η γέφυρα του Όρεσουντ και η σουηδική πόλη Μάλμε.

Ο Στρογγυλός Πύργος κατασκευάστηκε από το βασιλιά της Δανίας προκειμένου να χρησιμοποιηθεί ως αστρονομικό παρατηρητήριο από τον περίφημο αστρονόμο Τύχο Μπράχε. Φορτωμένα σε άμαξες ανέβαιναν από τον επικλινή διάδρομο τα τηλεσκόπια του Μπράχε, ο οποίος από εκεί διατύπωσε πρώτος τη θεωρία για τη δομή του ηλιακού συστήματος. Αργότερα, εκδιώχθηκε από την Κοπεγχάγη και κατέφυγε στην Πράγα, όπου δίδαξε στο εκεί Πανεπιστήμιο. Ένας από τους μαθητές του, ονόματι Γιοχάνες Κέπλερ, του έχει γίνει … τσιμπούρι να του μάθει όσα περισσότερα γινόταν. Είναι σχεδόν σίγουρο-αν και ποτέ δεν επιβεβαιώθηκε- ο Κέπλερ δηλητηρίασε το δάσκαλό του με αρσενικό, για να υποκλέψει τις θεωρίες του για το ηλιακό σύστημα και την κίνηση των πλανητών. Όλοι σήμερα ξέρουμε τον Κέπλερ ως πατέρα της αστρονομίας…

20161227_150748
Θέα από τον Στρογγυλό Πύργο
20161224_115732
Ο Στρογγυλός Πύργος
20161227_124349
Ο περίφημος Δανός αστρονόμος Tycho Brahe
20161227_125510
Το σπίτι στο οποίο έζησε ο μεγάλος Δανός φιλόσοφος Σέρεν Κίρκεγκορ

Τα επιφανέστερα πνεύματα της Δανίας είναι ο Μπράχε, ο φιλόσοφος Σέρεν Κίρκεγκορ και ο πατέρας της ατομικής θεωρίας Νιλς Μπορ. Ο τελευταίος έχει μείνει στην ιστορία και για τη διαμάχη του με τον Αϊνστάιν («Ο Θεός δεν παίζει ζάρια» κ.λ.π.). Φυσικά και ο Χανς Κρίστιαν Άντερσεν που καταγόταν από την πόλη Όντενσε, έζησε όμως περισσότερο στην Κοπεγχάγη. Με την ευκαιρία, οι ίδιοι οι Δανοί λένε ότι το άγαλμα της Μικρής Γοργόνας, που είναι το σύμβολο της Κοπεγχάγης, είναι η μεγαλύτερη τουριστική απογοήτευση, οπότε μπορείτε να το παραλείψετε.

20161227_122952
Έξω από το Πανεπιστήμιο της Κοπεγχάγης προτομή του πατέρα της ατομικής φυσικής Νιλς Μπορ, μεγάλου ανταγωνιστή του Αινστάιν.
20161227_120907
Για την ανάρρηση στο θρόνο του βασιλιά Χριστιανού του Δ’ κατασκευάστηκε αυτή η κρήνη, στην οποία αντί για νερό έρεε κρασί.

Τα Μουσεία της Κοπεγχάγης είναι πολλά και αξίζουν μια επίσκεψη. Αν όμως πρέπει να δει κανείς μόνο ένα μουσείο, προτείνω τη Γλυπτοθήκη Νυ Κάρλσμπεργκ (Νy Carlsberg Glyptoteket). Πρόκειται για μια τεράστια συλλογή γλυπτών από την Αρχαία Αίγυπτο, Ελλάδα, Ρώμη και μέχρι σήμερα, ενώ φιλοξενείται και μια μικρή αλλά πολύ ενδιαφέρουσα πτέρυγα ζωγραφικής με έργα κυρίως ιμπρεσιονιστών. Ενθουσιάστηκα καθώς αναγνώρισα πολλές προτομές, που βλέπαμε στα σχολικά βιβλία της ιστορίας και φυσικά τα απίστευτα ζωντανά πορτραίτα Φαγιούμ, που είναι σαν ένα κανάλι επικοινωνίας με το επέκεινα. Η Γλυπτοθήκη οργανώθηκε γύρω από τη συλλογή του C.J.Jacobsen, ιδρυτή της ζυθοβιομηχανίας Κάρλσμπεργκ.

20161227_114804
Η Γλυπτοθήκη Ny Carlsberg στεγάζει την τεράστια συλλογή του C.J.Jacobsen, ιδρυτή της γνωστής ζυθοβιομηχανίας Carlsberg.
20161227_164928
Εκπληκτικής ζωντάνιας πορτραίτα Φαγιούμ από τη συλλογή του Ny Carlsberg.
20161227_165026
Πορτραίτο Φαγιούμ προσαρμοσμένο σε μούμια.
DSC00807
Η μπύρα Carlsberg είναι ένα από τα πιο εμβληματικά πράγματα στη Δανία.

Στην καρδιά της πόλης βρίσκεται το περίφημο Πάρκο Τίβολι. Πρόκειται για το αρχαιότερο θεματικό πάρκο στον κόσμο, που ιδρύθηκε το 1843. Ο Ουόλτ Ντίσνεϊ το είχε επισκεφθεί κάπου στη δεκαετία του 1930 και από εκεί πήρε πολλά στοιχεία για να δημιουργήσει τη δική του Ντίσνεϊλαντ. Το Τίβολι είναι πάρκο κατάφυτο με δένδρα αλλά και ένα τεράστιο λουναπάρκ γεμάτο με εντυπωσιακά παιχνίδια και κτίσματα, τα οποία είναι όλα καλόγουστα και κομψά. Το χειμώνα είναι κλειστό, με εξαίρεση τις ημέρες γύρω από τα Χριστούγεννα, οπότε το σκηνικό είναι πραγματικά παραμυθένιο. Ανοίγει ξανά από τον Απρίλιο μέχρι τον Οκτώβριο και μπορεί κανείς εκεί να περάσει μια ολόκληρη ημέρα διασκέδασης και χαλάρωσης.

20161223_204537
Η είσοδος του Τίβολι.
20161225_122515
Το κινέζικο περίπτερο του Τίβολι
20161225_133227
Η λίμνη του Τίβολι
20161225_122944
Τα παραμυθένια σκηνικά του Τίβολι ενέπνευσαν το Γουόλτ Ντίσνει

 

20161227_161524
Το Τίβολι καθώς νυχτώνει.

Οι Δανοί, όπως και όλοι οι Σκανδιναβοί έχουν αναγάγει το ντιζάιν σε επιστήμη αλλά και μέρος της καθημερινότητάς τους. Η Κοπεγχάγη εκτός από τα παραδοσιακά μπαρόκ κτίριά της διαθέτει και πολλούς εξωτερικούς και εσωτερικούς χώρους με πρωτοποριακό σχεδιασμό τόσο στα κτίρια όσο και στα έπιπλα και τα αντικείμενα. Η γενική αίσθηση είναι αυτή του καλού γούστου, της άνεσης και της φωτεινής χαλαρής διάθεσης.

20161227_155238
Η Δημοτική Βιβλιοθήκη της Κοπεγχάγης
DSC00785
Το ντιζάιν στη Δανία είναι πανταχού παρόν.
20161224_130509
Το κτίριο της Όπερας έργο του διάσημου Δανού αρχιτέκτονα Χένινγκ Λάρσεν

Η οικονομία της Δανίας χαρακτηρίζεται από την παρουσία πολλών επιχειρήσεων κάθε μεγέθους, οι οποίες παράγουν προϊόντα και παρέχουν υπηρεσίες πολύ υψηλής ποιότητας, είναι δε leader η καθεμία στον τομέα της. Πολύ γνωστές είναι η Bang & Olufsen (είδη ήχου και εικόνας), Maersk (η μεγαλύτερη ναυτιλιακή εταιρεία μεταφοράς κοντέϊνερ παγκοσμίως), Leo (φαρμακευτική), Lego (παιχνίδια), Stimorol (τσίχλες), Bo Concept (έπιπλα), Carlsberg (μπύρα), Arla (γαλακτοκομικά), Grundfos (αντλίες), Tuborg (μπύρα) και πολλές ακόμη άλλες λιγότερο γνωστές.

20161224_122120
Το κεντρικό κατάστημα της Bang & Olufsen για τους λάτρεις του hi-fi

Ειδική μνεία πρέπει να γίνει για τη Lego, που είναι εδώ και χρόνια η μεγαλύτερη βιομηχανία παιχνιδιών στον κόσμο, αφήνοντας πίσω τους αμερικανικούς κολοσσούς, όπως η Mattel (κούκλες Μπάρμπι κ.λ.π.). Στο κεντρικό κατάστημά της στην Κοπεγχάγη είναι απίστευτες οι κατασκευές με χρωματιστά τουβλάκια που εκτίθενται. Πωλούνται επίσης χύμα διαφόρων σχημάτων και χρωμάτων τουβλάκια για να κατασκευάσεις ότι κατεβάσει η αχαλίνωτη φαντασία σου.

20161222_183614
To κεντρικό κατάστημα της Lego γεμάτο με απίστευτες κατασκευές
20161222_182839
Η Lego είναι εδώ και χρόνια η μεγαλύτερη βιομηχανία παιχνιδιών του κόσμου.
20161223_135537
Θέσεις στάθμευσης με φορτιστές για ηλεκτρικά αυτοκίνητα

Σε πολλά σημεία της Κοπεγχάγης υπάρχουν φορτιστές για ηλεκτρικά αυτοκίνητα, που είναι αρκετά διαδεδομένα. Αναμένεται την επόμενη δεκαετία τουλάχιστον τα μισά οχήματα που κυκλοφορούν στη χώρα να είναι ηλεκτροκίνητα.

20161227_122431
Μια από τις πολλές «κρυφές γωνιές» της Κοπεγχάγης

Στη Δανία κυριαρχεί η μαγική λέξη «χύγκε» («hygge»). Με πολλές σημασίες, όλες θετικές, μπορεί να θεωρηθεί συνώνυμη με τις αγγλικές «cool» και «cosy». To ψυχρό κλίμα της περιοχής αναγκάζει τους Δανούς να περνούν πολύ χρόνο μέσα στη θαλπωρή των σπιτιών και των καφέ, μπαρ, εστιατορίων. Έτσι λοιπόν, «χύγκε» είναι η αίσθηση της θαλπωρής, της συντροφικότητας και της παρέας ακόμη και μεταξύ αγνώστων, που για παράδειγμα κάθονται δίπλα στο μπαρ. Κατ’ επέκταση οτιδήποτε καλό το αποκαλούν «χύγκε». Μιλώντας για μπαρ επισκεφθήκαμε δύο καταπληκτικά  στο κέντρο της Κοπεγχάγης με θαυμάσια ζωντανή ροκ μουσική στη σωστή ένταση, υπέροχο ντεκόρ, ωραία ατμόσφαιρα παρέας μεταξύ των θαμώνων («χύγκε»…) και -κρατηθείτε- χωρίς καθόλου τσιγαρίλα, μιας και όποιος ήθελε να καπνίσει όδευε για το πεζοδρόμιο έξω από την πόρτα. Μάλιστα το ένα από αυτά τα μπαρ ήταν και μικροζυθοποιία, που παρασκεύαζε επιτόπου σε μεγάλα βαρέλια τη μπύρα που σέρβιρε.

20161224_135110
Τα χρωματιστά κτίρια του Nyhavn ήταν κάποτε ναυτιλιακά γραφεία και σήμερα στεγάζουν κυρίως εστιατόρια και μπαρ.

Ένα από τα βασικά αξιοθέατα της Κοπεγχάγης είναι η «Ελεύθερη Πόλη της Κριστιάνια». Δημιουργήθηκε το 1971, όταν χίπις και αναρχικοί κατέλαβαν τα κτίρια των εγκαταλελειμμένων στρατώνων της περιοχής και την ανακήρυξαν de facto ανεξάρτητο κράτος, στο οποίο επιτρέπεται ελεύθερα η χρήση της κάνναβης. Οι κάτοικοι της Κριστιάνια είναι σήμερα περίπου 850 και ζουν με το δικό τους ελευθεριακό τρόπο, ο οποίος ακόμη περιλαμβάνει την ελεύθερη χρήση της κάνναβης, όχι όμως της ηρωίνης και των σκληρών ναρκωτικών.

christiania_copenhagen
Η είσοδος της Κριστιάνια

Λειτουργούν εκεί καταστήματα για αγορές ρούχων κ.α. εμπορικών ειδών, εστιατόρια, καφέ και μπαρ, ενώ σε ένα συγκεκριμένο δρόμο με το εύγλωττο όνομα «Pusher Street» γίνεται η αγοραπωλησία της κάνναβης. Αυτό είναι και το μοναδικό σημείο στο οποίο απαγορεύεται η φωτογράφηση, γιατί κατά τα άλλα η είσοδος, η έξοδος και η μετακίνηση μέσα στο κρατίδιο είναι ελεύθερη και χωρίς διατυπώσεις. Επίσης, προλαβαίνοντας εδώ και χρόνια τις πολιτικές εξελίξεις, οι κάτοικοι της Κριστιάνια έχουν ήδη βγάλει τη «χώρα» τους από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Πόσο μπροστά πια…

graffiti-christiania-2
Χαρακτηριστική γωνιά της Κριστιάνια

Από την Κοπεγχάγη είναι πανεύκολο να πεταχτεί κανείς στη γειτονική πόλη Μάλμε της Σουηδίας. Τις δύο πόλεις συνδέει η τεράστια γέφυρα του Όρεσουντ, ένα αξιοθαύμαστο έργο, που τελείωσε σε μόλις 4 χρόνια (1995-1999) και έχει μήκος 12 χιλιόμετρα (8 κρεμαστή γέφυρα και 4 υποθαλάσσια σήραγγα).

Øresund_Bridge_from_the_air_in_September_2015
Η Γέφυρα Όρεσουντ περιλαμβάνει αυτοκινητόδρομο και σιδηρόδρομο.

Το Μάλμε είναι σαν προάστιο της Κοπεγχάγης, μόνο που η σουηδική «ψύχρα» είναι αισθητή σε σχέση με την πιο χαρούμενη και ανοιχτόκαρδη ιδιοσυγκρασία των Δανών.

20161226_133458
Ο Φάρος του Μάλμε

Το σπουδαιότερο αξιοθέατο του Μάλμε είναι ο Πύργος «Turning Torso» (Περιστρεφόμενος Κορμός), έργο του αρχιτέκτονα Σαντιάγο Καλατράβα. Είναι το πιο ψηλό κτίριο της Σκανδιναβίας με ύψος 190 μέτρα. Δεν είναι επισκέψιμο, καθώς στεγάζει ιδιωτικές κατοικίες και γραφεία. Στο ισόγειό του υπάρχει ένα τεράστιο κατάστημα με βιολογικά προϊόντα. Ακόμη στο Μάλμε υπάρχει το μεγαλύτερο πεδίο για σκέητμπορντ στον κόσμο.

20161226_140408
Ο Πύργος «Turning Torso» (Περιστρεφόμενος Κορμός), έργο του αρχιτέκτονα Σαντιάγο Καλατράβα, είναι το πιο ψηλό κτίριο της Σκανδιναβίας.
20161226_162440
Ένα υπερμεγέθες πορτατίφ, στην Κεντρική Πλατεία του Μάλμε.

Αυτά τα λίγα και ενδεικτικά για την Κοπεγχάγη, τη Δανία και ολίγον από Μάλμε Σουηδίας. Μια γεύση από μια μικρή χώρα, με δημιουργικούς, εργατικούς και χαρούμενους ανθρώπους. Παντού υπάρχουν προβλήματα, όμως λαοί όπως οι Δανοί κάνουν ότι μπορούν να τα αμβλύνουν και να προχωρούν στο μέλλον με αισιοδοξία.

Βόρεια Κορέα: κάποια στιγμή η «πλάκα» θα τελειώσει…

Εδώ και χρόνια, από μια περίεργη ερευνητική διάθεση αναζητώ και κυριολεκτικά καταβροχθίζω οτιδήποτε γράφεται ή ακούγεται για τη Βόρεια Κορέα. Έχω διαβάσει αμέτρητα άρθρα, παρακολουθώ τακτικά τις ειδικές ιστοσελίδες του Γκάρντιαν και του BBC για τη χώρα αυτή. Έχω δει σχεδόν οτιδήποτε υπάρχει στο YouTube από ντοκιμαντέρ και βιντεοσκοπημένες σκηνές, ενώ δε νομίζω να μου λείπει οτιδήποτε έχει γραφεί σε ταξιδιωτικό οδοιπορικό, αρχής γενομένης από τη δεκαετία του 1990 και τους πρωτοπόρους του είδους όπως ο βρετανός Σάιμον Μπόουν. Εννοείται ότι διάβασα το πρόσφατο βιβλίο της Φραγκίσκας Μεγαλούδη «Στη Χώρα των Κιμ», που ξεσήκωσε διάφορες αντιδράσεις για την αντισυμβατική του οπτική. Έτσι, έχω συλλέξει αρκετό υλικό και εντυπώσεις και ομολογουμένως όσο περνά ο καιρός το ενδιαφέρον της υπόθεσης νομίζω πως αυξάνεται αντί να μειωθεί. Δεν ισχυρίζομαι ότι έχω γίνει ειδικός για τη Bόρεια Κορέα, κάθε άλλο, απλώς έχω συλλέξει (έμμεσες φυσικά) εντυπώσεις και εκτιμώ πως πιθανότατα μεσο-μακροπρόθεσμα αυτό το θέμα θα απασχολήσει εντυπωσιακά την ειδησεογραφία με σημαντικές παγκόσμιες συνέπειες. Από την άλλη πλευρά η Βόρεια Κορέα τα τελευταία χρόνια όλο και περισσότερο, ιδιαίτερα στο διαδίκτυο, αντιμετωπίζεται με χιουμοριστική διάθεση, με αφορμή τα καμώματα του δικτάτορα ηγέτη της χώρας Κιμ-Γιoνγκ-Ουν, που είναι ως φιγούρα τραβηχτικός για σάτιρα: παχουλός, ασιάτης, με περίεργο κούρεμα, πιτσιρικάς σε ηλικία αλλά και ανισόρροπος μεγαλομανής, που κρατά στα χέρια του ανάμεσα στα άλλα και κάτι κουμπάκια που μπορεί με αυτά να εξαπολύσει πατώντας τα μερικές δεκάδες πυρηνικές κεφαλές δεξιά και αριστερά. Κοντολογίς ένας μικρός σύγχρονος «Νέρωνας» και ξέρουμε τι έκανε εντέλει ο πραγματικός Νέρωνας…

main-kim-jong-un-missiles

Η Κορεατική Χερσόνησος ήταν το πρώτο και πιο δραματικό θέατρο του μεταπολεμικού σκηνικού των δύο κόσμων. Ο πόλεμος της Κορέας (1950-1953) δημιούργησε τα δύο τόσο διαφορετικά κράτη που ξέρουμε μέχρι σήμερα. Το ωραίο είναι ότι τυπικά ο πόλεμος αυτός δεν έχει ακόμη λήξει αλλά οι εμπόλεμοι βρίσκονται σε μια εκεχειρία που διαρκεί 64 χρόνια. Η περίφημη αυτή εκεχειρία συμφωνήθηκε κάτω από τον 38o παράλληλο, που αποτελεί και το σύνορο Βόρειας-Νότιας Κορέας στη θέση Παμουντζόμ. Το μέρος αυτό είναι από τα πιο … σουρεαλιστικά αλλά και πιο επικίνδυνα σημεία του πλανήτη.

Σχετική εικόνα

Υπάρχει εκεί ένα κτίριο, που χωρίζεται ακριβώς στη μέση από τη γραμμή των συνόρων. Στο κέντρο του μοναδικού δωματίου υπάρχει το τραπέζι όπου συμφωνήθηκε η εκεχειρία τον Ιούλιο του 1953 και το οποίο επίσης είναι μισό-μισό (το δωμάτιο και το τραπέζι). Το δωμάτιο έχει δύο πόρτες εισόδου μια από κάθε πλευρά και εκ περιτροπής μπαίνουν μέσα από αυτές γκρουπ τουριστών για να ξεναγηθούν. Εννοείται ότι κάθε γκρουπ ακούει την εκδοχή των γεγονότων έτσι όπως τη μεταφέρει ο ξεναγός κάθε πλευράς. Εκατέρωθεν της ναρκοθετημένης νεκρής ζώνης των συνόρων υπάρχει η μεγαλύτερη συγκέντρωση αντίπαλων στρατευμάτων μετά το Β’Π.Π. Σχεδόν 2 εκατομμύρια βορειοκορεατών στρατιωτών (και 6 εκ. επιπλέον άμεσα κινητοποιήσιμοι έφεδροι) και 700 χιλιάδες νοτιοκορεάτες (συν 2 εκ. έφεδροι). Η ισορροπία του τρόμου καλά κρατεί στην κορεατική χερσόνησο, που είναι η τελευταία περίπτωση χώρας διηρημένης σε βόρεια και νότια λόγω πολέμου.

Αποτέλεσμα εικόνας για north korea

Τη χώρα κυβερνά η οικογένεια Κιμ υπό το μανδύα του «Κόμματος των Εργατών της Κορέας». Ιδρυτής του βορειοκορεατικού κράτους ήταν ο παππούς του σημερινού ηγέτη, ο Κιμ Ιλ Σουνγκ (1912-1994). Αμέσως μετά το τέλος του Β’ΠΠ ο Κιμ Ιλ Σουνγκ πλασαρίστηκε ως ο ηγέτης της αντίστασης των κορεατών ενάντια στην ιαπωνική κατοχή. Οι κακές γλώσσες λένε ότι απλώς ήταν ο εκλεκτός του Στάλιν και του Μάο για ηγέτης των κομμουνιστών της Κορέας και τίποτε περισσότερο. Επί των ημερών του η Βόρεια Κορέα έγινε μετά το τέλος του πολέμου το απομονωμένο κράτος, που ξέρουμε σήμερα, με τη μονολιθική διακυβέρνηση και τον απόλυτο έλεγχο των πολιτών του. Ο ίδιος έπαιξε προσεκτικά ρόλο διαμεσολαβητή στις διάφορες ασιατικές ενδοκομμουνιστικές διαμάχες, στις οποίες κατά καιρούς συμμετείχαν η Κίνα, το Βιετνάμ, η Καμπότζη το Λάος και πιο μακριά η Σοβιετική Ένωση. Χωρίς ποτέ αυτό να γίνει ανοικτά, προσέδεσε τη Βόρεια Κορέα με σαφήνεια στο άρμα της Κίνας, μια σύνδεση που εξακολουθεί να υφίσταται και σήμερα και είναι ζωτικής σημασίας για τη χώρα του. Ο Κιμ Ιλ Σουνγκ εγκαινίασε την απίστευτη προσωπολατρεία για τον εαυτό του και τους διαδόχους του. Πολλοί στη Β.Κορέα πιστεύουν ακόμη σήμερα ότι πολύ απλά αυτός είναι ο …. δημιουργός του Κόσμου και ο επίσημος τίτλος του είναι μετά θάνατον ο «Αιώνιος Ηγέτης». Η ίδια προσωπολατρεία συνεχίστηκε με τους διαδόχους του, το γιο του Κιμ Γιονγκ Ιλ και τον εγγονό του Κιμ Γιονγκ Ουν.

Αποτέλεσμα εικόνας για north korea

Το ερώτημα που προκύπτει είναι πόσο θα συνεχιστεί η κατάσταση αυτή στη Βόρεια Κορέα; Εξαιρετικά μικρά και εννοείται μελετημένα βήματα παροχής ελευθεριών γίνονται από το καθεστώς των Κιμ. Για πόσο θα αντέξει και θα μακροημερεύσει αυτό το παλαιοσταλινικό απολίθωμα; Παρά τους ασφυκτικούς περιορισμούς στην ενημέρωση και τη χρήση του διαδικτύου, είναι εξαιρετικά απίθανο ο «έξω κόσμος» να μη διαχυθεί προς το εσωτερικό της περίκλειστης χώρας με αποτελέσματα που δεν είναι δυνατό να προβλεφθούν σήμερα. Από την άλλη τόσο η σκληρή ρητορική Τραμπ όσο και οι συνεχείς πυραυλικές δοκιμές του Κιμ δείχνουν ότι δεν αποκλείεται κάποια στιγμή να δούμε και κάποιο «θερμό σκηνικό», το οποίο μπορεί να το πληρώσει και κανένας εκ των γειτόνων (με πιθανότερη την Ιαπωνία). Μια γενικευμένη πολεμική σύγκρουση στην κορεατική χερσόνησο θα ήταν τόσο μεγάλη και έντονη που δεν τη χωρά ο νους μας σήμερα. Αν «ό μη γένοιτο» συμβεί κάτι τέτοιο , η πλάκα που κάνουμε σήμερα με τον Κιμ Γινγκ Ουν θα τελειώσει απότομα και για τα καλά. Το σενάριο της ειρηνικής επανένωσης της Κορέας σε ένα κράτος κάποια στιγμή στο μέλλον είναι πιθανότερο και εξαιρετικά πιο ενδιαφέρον. Στην άκρως καπιταλιστική και πλήρως δυτικοποιημένη, ουσιαστικά αμερικανοκρατούμενη Νότια Κορέα είναι πολλοί εκείνοι που αναρωτιούνται πόσο θα κοστίσει ένα τέτοιο εγχείρημα. Το παράδειγμα της επανένωσης της Γερμανίας είναι φυσικά ενθαρρυντικό, εκτιμώ όμως ότι το κορεατικό ανάλογο θα είναι πολλαπλάσιας δυσκολίας και περιπλοκότητας. Δύο κομμάτια λείπουν από το «παζλ»: με ποιο ειρηνικό τρόπο θα γίνει η επανένωση και ποιο ρόλο θα παίξει η Κίνα. Το καθεστώς των Κιμ ζει και αναπνέει εξαιτίας της κινεζικής στήριξης, πολιτικής και οικονομικής. Η Κίνα είναι η μόνη που μπορεί ουσιαστικά να πιέσει για αλλαγές στην πολιτική και την οικονομία της Βόρειας Κορέας. Αν λοιπόν δούμε εντυπωσιακά ανοίγματα (προς το παρόν δε φαίνονται) από την Πιονγιάνγκ θεωρώ ότι πίσω από αυτά θα βρίσκεται ο κινεζικός παράγοντας.

Αποτέλεσμα εικόνας για north and south korea map

Η ιστορία δείχνει ότι αυτές οι διαιρέσεις χωρών και λαών σε δύο κράτη σπάνια διαρκούν αιώνια. Κάποτε έρχεται η στιγμή που φράχτες όπως το τείχος του Βερολίνου ή αυτός στον 38ο παράλληλο πέφτουν. Όποτε και αν συμβεί αυτό ας ελπίσουμε πως θα γίνει ειρηνικά. Σε κάθε περίπτωση θα πρόκειται για ένα από τα πιο ενδιαφέροντα και εντυπωσιακά  γεγονότα της παγκόσμιας ιστορίας.

«O Εγκληματίας Άνθρωπος»

Όποιος έχει σπουδάσει νομικά και θυμάται πράγματα από το πολύ ενδιαφέρον μάθημα της Εγκληματολογίας, είναι βέβαιο ότι θα θυμάται το όνομα του Τσέζαρε Λομπρόζο. Το έχω ακούσει και ως κακεντρεχή φράση να λέγεται για κάποιον που θεωρείται αντιπαθητικός και εμφανισιακά άσχημος: «πόσο δίκιο είχε ο Λομπρόζο…». Ο Τσέζαρε Λομπρόζο (1835-1909) ήταν ο ιδρυτής της Ιταλικής Σχολής Εγκληματολογίας μαζί με τους μαθητές του Ενρίκο Φέρι και Ραφαέλε Γκαροφάλο. Το πιο γνωστό του έργο είναι φυσικά το περίφημο δίτομο «Ο Εγκληματίας  Άνθρωπος»  («L’uomo delinquente» -1876). Σε κάποιο πάγκο με παλαιά βιβλία πριν από χρόνια βρήκα και αγόρασα την ελληνική έκδοση, που κυκλοφόρησε το 1925 από τις εκδόσεις Χρήστου Φέξη. Η μετάφραση, σε απολαυστική, υπέρκομψη καθαρεύουσα, είναι του σπουδαίου συγγραφέα, ποιητή, δημοσιογράφου, μεταφραστή και εκ των ιδρυτών της Ακαδημίας Αθηνών Μπάμπη Άννινου. Αξίζει ειλικρινά να το διαβάσει κανείς μόνο και μόνο για τη μετάφραση. Στα μειονεκτήματα η έλλειψη εικονογράφησης, η οποία στο ιταλικό πρωτότυπο είναι ιδιαίτερα πλούσια.

20170322_123838

Πρόκειται για ένα έργο εξαιρετικά αμφιλεγόμενο, που ξεσήκωσε τεράστια αντίδραση και αντιπαλότητα τόσο στην εποχή του όσο και αργότερα. Η επιστήμη της Εγκληματολογίας στα μέσα του 19ου αιώνα βρισκόταν ακόμη σε στάδιο γένεσης και οι ιδέες περί ανθρωπίνων δικαιωμάτων ήταν περίπου ανύπαρκτες. Δεν έχει τεκμηριωθεί αλλά εκτιμώ πως δεν αποκλείεται το έργο του Λομπρόζο και της σχολής του να ήταν από εκείνα τα ρεύματα, που με τον τρόπο τους προοπτικά «άρδευσαν» τις φασιστικές, ναζιστικές και ρατσιστικές ιδεολογίες, που εμφανίστηκαν στις αρχές του επόμενου αιώνα. O Λομπρόζο, απορρίπτοντας την κλασσική σχολή, που πρεσβεύει ότι το έγκλημα είναι χαρακτηριστικό της ανθρώπινης φύσης, συνέθεσε τη δική του θεωρία που ονόμασε «Ανθρωπολογική Εγκληματολογία». Δανειζόμενος στοιχεία από τη Φυσιογνωμία, τη Θεωρία του Εκφυλισμού, την Ψυχιατρική και τον Κοινωνικό Δαρβινισμό, ο Λομπρόζο ισχυρίζεται ότι η εγκληματική φύση κληρονομείται και πως κάποιος «γεννημένος εγκληματίας» μπορεί να αναγνωρισθεί από συγκεκριμένα φυσικά ελαττώματα και ανωμαλίες, τα οποία μάλιστα τον χαρακτηρίζουν ανάλογα με το είδος τους  ως «βίαιο» ή «αταβιστικό εγκληματία». Όντας ο ίδιος γιατρός, στο μυαλό του γεννήθηκε η ιδέα αυτή καθώς προέβαινε στη νεκροψία του πτώματος ενός διαβόητου Ιταλού κακούργου ονόματι Τζουζέπε Βιλέλα. Εκεί πρόσεξε ότι το κρανίο του νεκρού εγκληματία έφερε στη θέση του ινιακού οστού (πάνω από το σβέρκο) ένα βαθούλωμα, που του θύμιζε κρανία κατώτερων μορφών ζωής, όπως οι πίθηκοι, τα πτηνά ή τα τρωκτικά. Χρησιμοποίησε για την περιγραφή των στοιχείων της ανθρώπινης εμφάνισης, που μοιάζουν με μορφές ζωής «προ-ανθρώπινες», τον όρο «αταβισμός». Προχωρώντας στη θεμελίωση της θεωρίας του αρχικά όρισε ότι οι εγκληματίες ήταν … υποδιαίρεση του ανθρωπίνου είδους ενώ αργότερα κατέληξε ότι ήταν αποτέλεσμα μιας εκφυλιστικής εξελικτικής διαδικασίας.

Lombroso
Cesare Lombroso (1835-1909)

Το χαρακτηριστικότερο κομμάτι της θεωρίας του ήταν ότι ο εγκληματίας άνθρωπος είναι αναγνωρίσιμος από εξωτερικά χαρακτηριστικά της εμφάνισής του, τα οποία μάλιστα είναι μετρήσιμα. Ως τέτοια ανέφερε το προεξέχον πηγούνι, τα πεσμένα βλέφαρα, τα μεγάλα αυτιά, τη στραβή ή επίπεδη μύτη, τα μακριά χέρια σε συνδυασμό με κοντά πόδια, τους κυρτούς ώμους κ.α. Παρά την εξόφθαλμα εσφαλμένη ιδέα του Λομπρόζο για τον εγκληματικό αταβισμό, πρέπει κανείς να λάβει υπόψη του το γενικότερο κλίμα της εποχής, στα μέσα του 19ου αιώνα. Η θεωρία της εξέλιξης του Δαρβίνου είχε για τα καλά αναστατώσει όλες τις επιστήμες και σχολές σκέψης, καθώς και (κυρίως) τη θρησκεία. Έτσι λοιπόν, ήταν αποδεκτό τότε να διατυπώνονται υπό το φως της θεωρίας της εξέλιξης ιδέες όπως αυτές: αν ο άνθρωπος ήταν ο τελευταίος κρίκος της εξέλιξης, κουβαλώντας όλα τα χαρακτηριστικά των ειδών του ζωικού βασιλείου, που προηγήθηκαν της εμφάνισής του, τότε είναι λογικό όσοι άνθρωποι φέρονται κτηνωδώς και χωρίς λογική (δηλαδή οι εγκληματίες) να αποτελούν βιολογικά κατώτερο είδος.  Ο Λομπρόζο όμως δε σταμάτησε στους «γεννημένους εγκληματίες», αλλά πρόσθεσε στη θεωρία του και δύο ακόμη κατηγορίες: τους «παράφρονες εγκληματίες» και τους «εγκληματοειδείς». Οι παράφρονες εγκληματίες μπορεί να μη φέρουν όπως οι «γεννημένοι» εξωτερικά χαρακτηριστικά, αλλά κάποια μετάλλαξη του εγκεφάλου τους οδήγησε στην αλλοίωση της ηθικής τους υπόστασης, με αποτέλεσμα την παραβατική συμπεριφορά. Ως τέτοια παραδείγματα αναφέρει τους αλκοολικούς, τους κλεπτομανείς, όσους κακοποιούν παιδιά και τις νυμφομανείς γυναίκες. Τέλος, η κατηγορία των «εγκληματοειδών» χωρά όλους τους υπόλοιπους. Δεν έχουν εξωτερικά χαρακτηριστικά ή εγκεφαλική μετάλλαξη και ενεπλάκησαν σε κάποιο σημείο της ζωής τους με το έγκλημα, διαπράττοντας γενικά μικρότερης βαρύτητας αδικήματα. Η κατηγορία αυτή περιλαμβάνει τους «συνήθεις» εγκληματίες, δηλαδή όσους οδηγήθηκαν στο έγκλημα λόγω συναναστροφής με άλλους εγκληματίες ή εξαιτίας διαφόρων έξεων (αλκοόλ, ναρκωτικά, κ.λ.π.), τους «περιστασιακούς» αλλά και τους «εν θερμώ», που διαπράττουν φρικτά εγκλήματα πάθους κάτω από ιδιαίτερη ψυχολογική πίεση ή πρόκληση.

Lombroso heads

Αυτό που είναι ιδιαίτερα εντυπωσιακό στο βιβλίο του Λομπρόζο είναι ο απίστευτος αριθμός παραδειγμάτων και η ατελεύτητη περιπτωσιολογία, με την οποία επιχειρεί να τεκμηριώσει τη θεωρία του. Τα παραδείγματά του προέρχονται από όλα τα μήκη και πλάτη της Γης, με έμφαση στις συμπεριφορές και έθιμα διαφόρων φυλών της Αφρικής, της Ασίας, της Αμερικής, της Ωκεανίας, οι οποίες είναι γενικά κτηνώδεις και απαράδεκτες για τα δεδομένα του «πολιτισμένου» κόσμου. Αναρωτιέται κανείς που βρήκε εκείνη την εποχή όλες αυτές τις μαρτυρίες. Από εξερευνητές, θαλασσοπόρους, εμπόρους, ιεραποστόλους και ταξιδιώτες, που όργωναν τότε τον πλανήτη συνεχίζοντας το έργο των μεγάλων ανακαλύψεων;  Πιθανόν, αν και ο ίδιος εντελώς σποραδικά αναφέρει κάποια ονόματα ως πηγές του. Αν αφήσει κανείς κατά μέρος τον πυρήνα της θεωρίας του Λομπρόζο, θα βρει στο βιβλίο (ιδιαίτερα στο δεύτερο τόμο) άπειρα θέματα εγκληματολογικής φύσεως, που το καθιστούν μια εξαιρετική πηγή γνώσης. Για παράδειγμα υπάρχουν κεφάλαια σχετικά με τις εγκληματικές οργανώσεις/»συνεταιρισμοί κακοποιών» κατά την έκφρασή του (Μαφία, Καμόρα, Ντραγκέτα, κ.α.), τις συνθηματικές γλώσσες των εγκληματιών, τα τατουάζ και τις σημασίες τους, την αυτοκτονία, τις συμμορίες, τους υπότροπους εγκληματίες, ακόμη και τη λογοτεχνική γραφή, που εκδηλώνουν οι εγκληματίες συνήθως όταν βρίσκονται στη φυλακή και πολλά ακόμη εξαιρετικά ενδιαφέροντα.

2009_seminar_dec2

Η θεωρία του Λομπρόζο για τον «Εγκληματία Άνθρωπο» παρά το γεγονός ότι απορρίφθηκε θορυβωδώς, βοήθησε την νεογέννητη τότε επιστήμη της Εγκληματολογίας, καθώς εξαιτίας της σφοδρής αντίδρασης που αντιμετώπισε, η Εγκληματολογία στράφηκε προς θεωρίες, που δεν ορίζουν εκ γενετής τον εγκληματία αλλά τον αντιμετωπίζουν ως αποτέλεσμα του οικογενειακού και κοινωνικού του περιβάλλοντος, θέτοντας στο επίκεντρο τη μια και μοναδική του ιδιότητα, που πραγματικά ενδιαφέρει: αυτή του ανθρώπου.

Η τέχνη των επιχειρημάτων

Spence

Ένας από τους θρύλους της δικηγορίας στην Αμερική είναι ο Τζέρι Σπενς (Gerry Spence). Γεννημένος το 1929 στο Λάραμι του Γουαϊόμινγκ, μια πόλη στη βαθιά  Άγρια Δύση, που τη θυμόμαστε από τις ταινίες γουέστερν, ήταν σε όλη του τη ζωή και παραμένει ακόμη ένας αμετανόητος καουμπόι. Τις περισσότερες φορές κυκλοφορεί με δερμάτινο σακάκι με κρόσια, ακόμη και στα δικαστήρια, έχοντας μόνιμα έδρα του γραφείου του στο ταπεινό Τζάκσον Χόουλ του Γουαϊόμινγκ και όχι κάποιο αστραφτερό ουρανοξύστη στης Νέας Υόρκης, του Σικάγο ή του Λος Άντζελες.  Αυτό δεν τον εμπόδισε να αποκτήσει τεράστια φήμη. Από το 1952 που ξεκίνησε να δικηγορεί μέχρι τη συνταξιοδότησή του το 2008 δεν έχασε ποτέ ποινική υπόθεση σε δικαστήριο ενόρκων, είτε ως υπεράσπιση είτε ως πολιτική αγωγή, ενώ είχε να χάσει αστική υπόθεση από το 1969. Η υπόθεση που απογείωσε τη φήμη του, ήταν η δίκη των συγγενών της Κάρεν Σίλκγουντ εναντίον της εταιρείας «Κερ-Μαγκί». Η Κάρεν Σίλκγουντ ήταν εργάτρια σε εργοστάσιο κατεργασίας πλουτωνίου της εταιρείας αυτής. Ως ενεργή συνδικαλίστρια είχε καταγγείλει την εργοδοσία για την έλλειψη μέτρων ασφαλείας, που έβαζαν σε κίνδυνο τη ζωή του προσωπικού. Έπειτα από το θάνατό της σε τροχαίο ατύχημα κάτω από πολύ ύποπτες συνθήκες, ο πατέρας και τα παιδιά της στράφηκαν εναντίον της εταιρείας κατηγορώντας τη για έκθεση της μακαρίτισσας σε υψηλή ραδιενεργό ακτινοβολία και κέρδισαν με δικηγόρο το Τζέρι Σπενς αποζημίωση 10 εκ. δολλαρίων. Η υπόθεση αυτή ξεσήκωσε μεγάλο θόρυβο για τις συνθήκες εργασίας στα πυρηνικά εργοστάσια και έγινε ταινία με πρωταγωνίστρια τη Μέριλ Στριπ (Silkwood, 1983). Αργότερα, υπερασπίστηκε με επιτυχία στα ακροατήρια και άλλες γνωστές προσωπικότητες από το χώρο του θεάματος και της πολιτικής. Μια από τις πιο αμφιλεγόμενες υποθέσεις του ήταν εκείνη για την οποία πέτυχε την απαλλαγή από τις κατηγορίες της φοροδιαφυγής της περιβόητης Ιμέλντα Μάρκος, χήρας του δικτάτορα των Φιλιππίνων Φερντινάντο Μάρκος. Στο παγκόσμιο κοινό έγινε γνωστός ως τηλεσχολιαστής της πολύκροτης δίκης του O.J.Simpson στην εκπομπή του Λάρι Κίνγκ. Εκεί επί σχεδόν ένα χρόνο κάθε μέρα φορώντας το καουμπόικο σακάκι του ανέλυε τα τεκταινόμενα στην πιο διάσημη δίκη που έγινε ποτέ στην Αμερική (όπου ένας από τους 12 δικηγόρους υπεράσπισης ήταν ο Ρόμπερτ Καρντάσιαν, πατέρας της γνωστής οικογενείας από τηλεπερσόνες που ξέρουμε σήμερα).

Είχα δει το Τζέρι Σπενς σε αυτές τις εκπομπές του Λάρι Κίνγκ και είχα εντυπωσιαστεί από την ομιλία του και τη δομή της σκέψης του. Ένας πραγματικός μάγος της έκφρασης, δεν ήταν τυχαία σπουδαίος στα ακροατήρια. Αργότερα, εντόπισα και πήρα ένα από τα βιβλία, που έχει γράψει, με τίτλο «How to Argue and Win Every Time» (St.Martin’s Press, 1995). Σε αυτό αναλύει με πρακτικό τρόπο την τέχνη της επιχειρηματολογίας όχι μόνο στα Δικαστήρια αλλά και σε άλλους χώρους, όπως η οικογένεια, οι σχέσεις, το επαγγελματικό περιβάλλον. Είναι αλήθεια, πως η τέχνη του να μιλάς και να πείθεις τον άλλο είναι ιδιαίτερα παραμελημένη και δεν διδάσκεται κάπου. Φυσικά συνάπτεται άμεσα με την παιδεία και τη συγκρότηση του ατόμου. Καθαρή σκέψη, ικανότητα να ακούς τον άλλο, στέρεη και επαγωγική διατύπωση του λόγου, σωστή χρήση του συναισθήματος, όλα αυτά είναι στοιχεία, που απαιτούνται για μια πειστική επιχειρηματολογία. Ειδικά στην Ελλάδα, αφθονεί ακριβώς το αντίθετο σχήμα: προπέτεια, ασυναρτησία και αδυναμία ακρόασης του συνομιλητή, επιχειρήματα αυθαίρετα και αστήρικτα και αλόγιστη χρήση του θυμικού, το οποίο προέχει της ψύχραιμης και συνετής αποτίμησης. Αντί πολλών, αρκεί να παρακολουθήσει κανείς (αν αντέξει) μια συνεδρίαση της Βουλής μας για ένα καλό δείγμα γραφής. Κι όμως έχουμε πολύ ανάγκη τη σωστή επιχειρηματολογία στη ζωή μας, όχι σαν μέσο επιβολής αλλά σαν όχημα σεβασμού και συνεννόησης.

Gerry Spence

Στο βιβλίο του ο Τζέρι Σπενς εκτός από πάμπολλες πρακτικές εφαρμογές της τέχνης της επιχειρηματολογίας, καταγράφει συνοπτικά και τους εξής δέκα «Νόμους της Επιχειρηματολογίας», που είναι:

  1. Ο καθένας μπορεί να επιχειρηματολογήσει πειστικά. Δεν υπάρχουν αποκλεισμοί, προερχόμενοι από τη μόρφωση, την καταγωγή κ.λ.π. Αρκεί κάθε άνθρωπος να πιστέψει ότι μπορεί και να επικεντρώσει σε αυτό.
  2. Το επιχείρημα είναι πειστικό όταν με αυτό παίρνουμε αυτό που θέλουμε, αλλά και όταν βοηθάμε την «άλλη πλευρά» να νομίζει πως πήρε αυτό που ήθελε. Αυτό απαιτεί, νομίζω, πολλή τέχνη και αρκετή ικανότητα στην παραπλάνηση του «άλλου».
  3. Οι λέξεις είναι ένα πανίσχυρο όπλο και μπορούν να χρησιμοποιηθούν στη μάχη της επιχειρηματολογίας αποτελεσματικά. Πράγματι, σε μια συζήτηση με  ανταλλαγή επιχειρημάτων, η επιλογή των κατάλληλων λέξεων παίζει σημαντικό ρόλο στην έκβασή της. Οι λέξεις προσδιορίζουν με λεπτές αποχρώσεις τα νοήματα, επιτίθενται, αμύνονται, πληγώνουν, συγκλίνουν, ξεγελούν, συμφιλιώνουν.
  4. Πρέπει να ξέρουμε ότι όταν λέμε την αλήθεια υπάρχει αυτό που ο Τζέρι Σπενς αποκαλεί «βιολογικό πλεονέκτημα». Όταν υπερασπιζόμαστε την αλήθεια, είμαστε de facto ένα βήμα πιο μπροστά από το συνομιλητή μας.
  5. Η επιθετική φρασεολογία δεν είναι επιχειρηματολογία. Ούτε τα συνθήματα, οι «προ-κατ» ιδεοληψίες και φυσικά οι ύβρεις, θα πρόσθετε κανείς.
  6. Ο φόβος, που μπορεί να προκαλέσει η επιχειρηματολογία μας, είναι σύμμαχος. Η μετρημένη χρήση της «κινδυνολογίας» όταν βασίζεται στην πραγματικότητα και όχι σε έξαλλες θεωρίες συνωμοσίας βοηθά στο σκοπό μας να πείσουμε.
  7. Μιλήστε με συναίσθημα και μην αποθαρρύνετε τον εαυτό σας να μιλήσει με πάθος. Το πάθος και η παλέτα των συναισθημάτων ενός καλού ομιλητή ή συνομιλητή προσθέτουν σημαντικά στην πειθώ του, αρκεί να μην εκτραπούν σε μελόδραμα ή παραλήρημα. Όπως λέει ο Τζέρι Σπενς «μιλήστε από τη ζώνη της καρδιάς».
  8. Μη φοβάστε και μη θαμπώνεστε από το συνομιλητή σας ή τον αντίπαλό σας. Όσο λαμπρός ομιλητής και φημισμένος δικηγόρος και αν είναι μιλήστε με ψυχραιμία πείτε με τον τρόπο σας αυτά που θέλετε.
  9. Μάθετε να ακούτε το συνομιλητή σας. Τα λεγόμενά του θα σας δώσουν τα επιχειρήματα να τον αντιμετωπίσετε. Τεράστια αλήθεια. Οι περισσότεροι άνθρωποι δυστυχώς δεν είναι καλοί ακροατές. Κακό του κεφαλιού τους.
  10. Μάθετε να μιλάτε με το σώμα σας. Οι κινήσεις του σώματος είναι πολλές φορές πιο πειστικές από τις λέξεις. Πράγματι, η λεγόμενη «γλώσσα του σώματος» είναι μεγάλη υπόθεση, καθώς εκπέμπει μηνύματα, τα οποία επιδρούν σε μια ομιλία ή μια συζήτηση.

Το «How to Argue and Win Every Time», το έχω στο γραφείο και ρίχνω πότε πότε καμιά ματιά. Από το εξώφυλλο ο ανίκητος δικηγόρος/καουμπόι με το πέτσινο σακάκι μου θυμίζει ότι η ανάγκη για σωστή συζήτηση και επιχειρηματολογία είναι διαρκής και όχι μόνο στη δικηγορία…Σε ηλικία 88 ετών σήμερα, ακμαιότατος, ασχολείται με το ίδρυμα, που έστησε ο ίδιος στο Γουαϊόμινγκ (Trial Lawyers College) και στεγάζεται σε ένα ανακαινισμένο…αχυρώνα. Εκεί παρέχονται εκπαιδευτικά σεμινάρια σε δικηγόρους, που ασχολούνται με ποινικές υποθέσεις και αφορούν πολίτες που καταπιέζονται από το οικονομικό και πολιτικό κατεστημένο και ιδίως ανθρώπους που είναι «φτωχοί, τραυματισμένοι, ξεχασμένοι, άφωνοι, ανυπεράσπιστοι και καταδικασμένοι».

trial-lawyers-college-barn (1)

Κτηματολόγιο για … σινεφίλ και άλλα περίεργα.

001-chinatown-theredlist

H πρώτη φορά που είδα στη ζωή μου Κτηματολόγιο ήταν στον κινηματογράφο.  Στην ταινία του Ρομάν Πολάνσκι «Τσάιναταουν» (1974), υπάρχει μια σκηνή, όπου ο πρωταγωνιστής ιδιωτικός αστυνομικός, που υποδύεται μοναδικά ο Τζακ Νίκολσον, ερευνά στο Κτηματολογικό Γραφείο της περιοχής Βάλεϊ στο Λος Άντζελες τους τίτλους ιδιοκτησίας κάποιων υπόπτων. Για κάποια αρκετά δευτερόλεπτα η κάμερα ζουμάρει σταθερά πάνω στον τόμο που κρατά και μπορεί κανείς να διακρίνει καθαρά τη δομή του φύλλου: αριθμός ακινήτου, θέση, περιγραφή, έκταση και διαδοχικά οι ιδιοκτήτες. Η συνέχεια της σκηνής είναι ότι σκίζει το φύλλο από το βιβλίο και το βάζει στην τσέπη του.  Όντας τότε στο τρίτο έτος της Νομικής Αθηνών (η χρονιά είναι το 1983) μπορώ να πω ότι εντυπωσιάστηκα με την ύπαρξη ενός τέτοιου θεσμού, που δεν διαθέταμε τότε ως χώρα. Ας σημειωθεί ότι η υπόθεση της ταινίας εκτυλίσσεται στο μακρινό 1937, χωρίς αυτό να κάνει αίσθηση σε όσους γνωρίζουν την εκτός Ελλάδος πραγματικότητα, όπου το Κτηματολόγιο είναι κάτι δεδομένο και αυτονόητο για κάθε αναπτυγμένη ή λιγότερο αναπτυγμένη χώρα του πλανήτη. Για να μην πούμε φυσικά για το γνωστό στους νομικούς κύκλους περίφημο «Οθωμανικό Κτηματολόγιο», το οποίο υπήρχε και λειτουργούσε από την εποχή της Τουρκοκρατίας στις περιοχές που ενσωματώθηκαν στην Ελλάδα μετά τους Βαλκανικούς Πολέμους. Θεωρώ κεφαλαιώδες λάθος της ελληνικής πολιτείας το γεγονός ότι δεν διατήρησε και δε συνέχισε τη λειτουργία του Κτηματολογίου αυτού, που ήταν ένα έργο έτοιμο. Έναν αιώνα μετά οι περιοχές που αφορούσε το Κτηματολόγιο πασχίζουν ασθμαίνουσες ν’αποκτήσουν κτηματολόγιο, ενώ τα οθωμανικά αρχεία έχουν βεβαίως μεταφερθεί στο Κτηματολόγιο της Κωνσταντινούπολης, όπου παλιότεροι συνάδελφοι είχε χρειαστεί να καταφύγουν για να βρουν στοιχεία για υποθέσεις τους, ιδίως δασικών διαφορών. Εντυπωσιακό επίσης είναι το έργο της κτηματογράφησης των Δωδεκανήσων, που έγινε επί ιταλικής κατοχής. Είχα την ευκαιρία να επισκεφθώ το Κτηματολογικό Γραφείο της Κω πριν από αρκετά χρόνια και δεν πίστευα στα μάτια μου: είναι αποτυπωμένο και καταγεγραμμένο μέχρι και το τελευταίο τετραγωνικό μέτρο του νησιού σε κάτι ασύλληπτης ακρίβειας χάρτες, που φυσικά φτιάχτηκαν σχεδόν πριν εκατό χρόνια με μέσα πολύ πιο πρωτόλεια από εκείνα της σημερινής τοπογραφικής επιστήμης (δορυφόροι, GPS κ.λ.π.).

urban-planning

Αν με ρωτήσει κανείς ποιό από τα μεγάλα έργα υποδομών χρειάζεται περισσότερο η Ελλάδα, θα απαντούσα χωρίς δισταγμό το Εθνικό Κτηματολόγιο. Καλοί και υπέροχοι οι αυτοκινητόδρομοι, το φυσικό αέριο, οι σιδηρόδρομοι και όλα αυτά αλλά το Κτηματολόγιο είναι η βάση για τα πάντα, κυριολεκτικά όμως. Μα τι, θα αναρωτηθεί κάποιος εκτός χώρου, δεν έχουμε Κτηματολόγιο; Η απάντηση είναι ότι έχουμε «λίγο Κτηματολόγιο» και χρειαζόμαστε «πλήρες Εθνικό Κτηματολόγιο». Η κτηματογράφηση στην Ελλάδα άρχισε στα μέσα της δεκαετίας του 1990. Έκτοτε το έργο έχει εκτελεσθεί σε επίπεδο κάλυψης της επικράτειας σε ποσοστό κάτω του 30%. Το ωραίο είναι ότι στο μνημόνιο (σε κάποιο από δαύτα) προβλέπεται πλήρης ολοκλήρωση του Εθνικού Κτηματολογίου μέχρι το 2020, πράγμα που ακούγεται ως νόστιμο ανεκδοτάκι, με τους ρυθμούς που πάει το πράγμα.

YPOTHIKOFYLAKEIA

 

Τι φταίει όμως και δεν έχουμε ακόμη πλήρες Εθνικό Κτηματολόγιο, όπως όλος ο κόσμος ; Ας πούμε αρχικά ότι στην Ελλάδα ποτέ δεν ήταν δημοφιλής η ιδέα να ξέρουμε τι έχει ο καθένας και ιδιαίτερα το περίφημο Ελληνικό Δημόσιο. Από αρχαιοτάτων χρόνων είμαστε εναντίον του «πάνυ ακριβούς» για να χρησιμοποιήσω μια κλασική έκφραση του Θουκυδίδη. Όλα στο περίπου, όλα στο κάπου εδώ, κάπου πιο κεί και τα τοιαύτα. Όπως είναι φυσικό μια τέτοια νοοτροπία αποτελεί το «βιότοπο» για κάθε λογής καταπατητές και οικοπεδοφάγους δημοσίου τε και ιδιωτικού δικαίου. Και επειδή αυτές οι ιδιότητες (που θα έπρεπε με αυτές τις συνθήκες ενδεχομένως να αντιμετωπίζονται ως δραστηριότητες που φορολογούνται και ασφαλίζονται-θα είχε το κράτος τρελά έσοδα…) αποτέλεσαν «αιχμές» της οικονομικής ανάπτυξης σε αυτή τη χώρα, ήταν κρίμα να χαλάσει αυτή η τόσο παραδοσιακή εν τέλει ελληνική συνήθεια. Αλήθεια, πόσα ξενοδοχεία έχουν κτισθεί πάνω στον αιγιαλό, έτσι για να πούμε και ένα παράδειγμα, για να αφήσουμε τα εξοχικά σπίτια μέσα στα πρώην δάση κ.ο.κ. Έλα όμως που κάποτε αυτή η παλιο-Ευρώπη, που ατυχήσαμε να είμαστε μέλη της, μας υποχρέωσε να φτιάξουμε επιτέλους αυτό το περίεργο πράγμα που λέγεται Κτηματολόγιο. Και όχι μόνο μας υποχρέωσε, αλλά άκουσον άκουσον: μας χρηματοδότησε κιόλας για να το στήσουμε. Κακό του κεφαλιού της βέβαια. Και εξηγούμαι: Ενώ το Κτηματολόγιο ξεκίνησε ως έργο με χρηματοδότηση από την Ε.Ε., η τελευταία διαπίστωσε  έπειτα από αρκετά χρόνια «ατασθαλίες» στην εκτέλεση του έργου και προέβη στην απένταξή του από την κοινοτική χρηματοδότηση !!!. Όπως θυμάμαι, όλα αυτά έγιναν προ κρίσης, όταν αρμόδιος ευρωπαίος επίτροπος ήταν ο Μισέλ Μπαρνιέ, που είχε κάνει μάλιστα σκληρές δηλώσεις επί του θέματος. Σκέπτομαι δύο πράγματα: α) ότι θα επρόκειτο για κάτι πολύ «χοντρό» για να γίνει απένταξη του έργου έτσι μπαμ και κάτω και β) είναι πολύ εντυπωσιακό το γεγονός ότι αυτές οι περίφημες «ατασθαλίες» δεν ερευνήθηκαν ποτέ -διορθώστε με αν κάνω λάθος. Με αυτά και αυτά, χωρίς το ευρωπαϊκό χρήμα το Κτηματολόγιο πάει με ρυθμούς πιο αργούς από τη χελώνα, βασιζόμενο μόνο σε ίδιους πόρους από τα τέλη και δικαιώματα που εισπράττει. Πριν από μερικούς μήνες ανακοινώθηκε ότι γίνεται πάλι προσπάθεια να ενταχθεί σε χρηματοδότηση από την Ε.Ε. και ότι οι επαφές βρίσκονται σε καλό δρόμο. Ας ελπίσουμε ότι είναι έτσι.

akinita-620x264

Kομίζει κανείς «γλαύκα εις Αθήνας» αν μιλήσει σχετικά με τα οφέλη του Κτηματολογίου. Ήδη τα βλέπουμε στα Κτηματολογικά Γραφεία που λειτουργούν. Ασφάλεια συναλλαγών, γρήγορη εξυπηρέτηση, μηχανοργάνωση. Όλα αυτά σε βάθος χρόνου βοηθούν οπωσδήποτε και την οικονομία. Τι θα μπορούσε να γίνει περισσότερο- πέραν της πλήρους κτηματογραφήσεως-; Θα ήταν σπουδαίο να υπάρχει πρόσβαση στο Εθνικό Κτηματολόγιο για έρευνα τίτλων μέσω διαδικτύου και μάλιστα, για όλες τις περιοχές της χώρας. Με ατομικούς κωδικούς εισόδου και μια ετήσια συνδρομή για να υπάρχει και ένα έσοδο. Πιθανότατα και έκδοση πιστοποιητικών και αντιγράφων μέσω διαδικτύου με ηλεκτρονική πληρωμή των τελών. Ακόμη, επειδή γίνεται λόγος για το «Περιουσιολόγιο Ακινήτων» του Υπουργείου Οικονομικών, αυτό μπορεί και πρέπει να αντικατασταθεί με το Κτηματολόγιο. Η διασύνδεση Υπουργείου Οικονομικών με το Εθνικό Κτηματολόγιο θα είναι αρκετή για την εικόνα της κατάστασης της ακίνητης περιουσίας κάθε πολίτη και μάλιστα με άμεση ενημέρωση, πράγμα που θα καταστήσει αχρείαστη την υποβολή εντύπου Ε9 κάθε χρόνο. Έτσι όπως είναι σήμερα τα πράγματα κάλλιστα μπορεί να βρει κανείς άλλα στο Κτηματολόγιο και άλλα στο Περιουσιολόγιο.

fb66e361ee46f3ae17c53a6a0c5a2f5b_XL

Ακούγεται τελευταία ότι θα αρχίσει η κτηματογράφηση της ελληνικής υπαίθρου. Όπως καταλαβαίνετε, θα γίνει της … «έκτακτης χρησικτησίας»…  Τέλος πάντων όμως, η ημέρα που θα αρχίσει η λειτουργία και του τελευταίου Κτηματολογικού Γραφείου που προβλέπεται για την πλήρη κάλυψη της χώρας πρέπει να έρθει σύντομα. Κλείνοντας, τώρα που το σκέφτομαι, πρέπει να ξαναδώ το «Τσάιναταουν» γιατί δεν πρόσεξα εάν στο κτηματολογικό φύλλο που έβαλε στην τσέπη ο Τζακ Νίκολσον υπήρχαν βάρη ακινήτου. Πω, πω λάθος ασυγχώρητο για δικηγόρο !!!

chinatown-blu-ray-jaquette-4f5dcbfdaaed4

«…και δεν αναλαμβάνω διαζύγια»

mannequin-hands-by-opalic

Σε ένα πρόσφατο ταξίδι στο εξωτερικό έπεσα πάνω σε μια εξαιρετικά ενδιαφέρουσα και πρωτότυπη έκθεση. Ο τίτλος της : «Broken Relationships» («Κατεστραμμένες Σχέσεις»). Περιελάμβανε μέρος από τα εκθέματα ενός από τα πιο πρωτότυπα μουσεία της Ευρώπης, που εδρεύει στο Ζάγκρεμπ της Κροατίας και φέρει το ίδιο όνομα (The Museum of Broken Relationships). Το Μουσείο των Κατεστραμμένων Σχέσεων έχει τιμηθεί με βραβείο ως ένα από τα πλέον πρωτοποριακά μουσεία της Ευρώπης και μάλιστα πρόσφατα άνοιξε παράρτημά του στο Λος Άντζελες. Στα εκθέματα περιλαμβάνονται αντικείμενα, που έχουν δωρηθεί από τους κατόχους τους μαζί με μια περιγραφή για το νόημά τους. Πρόκειται για απλά αντικείμενα της καθημερινότητας, τα οποία κρύβουν μια ανθρώπινη ιστορία σχετική με μια ερωτική σχέση (ετερόφυλη ή ομόφυλη), που διαλύθηκε συνήθως με έντονο και τραυματικό τρόπο. Η επιτυχία του Μουσείου βρίσκεται στο γεγονός ότι μέσω των αντικειμένων αυτών ζωντανεύουν απίστευτες ιστορίες, που δείχνουν την εύθραυστη φύση των ανθρωπίνων σχέσεων αλλά και το διαφορετικό τρόπο σκέψης και αντιμετώπισης των διαφόρων λαών και πολιτισμών πάνω σε αυτό το τόσο πανανθρώπινο φαινόμενο. Εκτίθενται νυφικά που δε φορέθηκαν ποτέ, αντικείμενα πρώην συντροφικής τρυφερότητας που δε σήμαιναν τίποτε πλέον, δακτυλίδια, μπουκάλια κρασιού, λούτρινα ζωάκια, πίνακες ζωγραφικής, παιχνίδια αλλά και μαχαίρια, τσεκούρια, χειροπέδες, κινητά τηλέφωνα και ούτω καθεξής.  Σχεδόν όλοι οι δωρητές στα σημειώματά τους, που συνοδεύουν τα εκθέματα, δηλώνουν ότι η δωρεά του αντικειμένου και η έκθεσή του λειτουργεί για τους ίδιους ως κάθαρση και τους βοηθά να επουλώσουν το τραύμα τους από τη διαλυμένη σχέση.Το πιο τρανταχτό παράδειγμα αλλόκοτης νοοτροπίας ήταν αυτό μιας γυναίκας από την Ιαπωνία, η οποία όταν χώρισε με το σύζυγό της, του άφησε φεύγοντας ένα σετ με τα σύνεργα για να κάνει εάν ήθελε…χαρακίρι.

20161227_153937
Σύνεργα για χαρακίρι (sepuku) – Ιαπωνία

Ο χωρισμός με το σύντροφο ή ακόμη η απόρριψη της ερωτικής πρότασης έχει εμπνεύσει συγγραφείς, ποιητές, ζωγράφους και μουσικούς από τις απαρχές του ανθρώπινου πολιτισμού. Είναι ένα από τα πιο έντονα αρνητικά συναισθήματα που μπορεί να βιώσει κανείς, ακριβώς επειδή πλήττει ευθέως τον πυρήνα της προσωπικότητας και την αυτοεκτίμηση του ατόμου διασπώντας με βιαιότητα ένα ολόκληρο πλέγμα δεδομένων ζωής, πολλές φορές μάλιστα μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα. Η κατάρρευση μιας συναισθηματικής σχέσης ή η αποτυχία μιας ερωτικής πρότασης σχεδόν πάντα δημιουργούν ένα τσουνάμι συνεπειών, που κυμαίνονται από την απάθεια μέχρι την αυτοκτονία, ανάλογα με την ένταση του ερωτικού συναισθήματος. Ειδικότερα, στους γάμους σε επίπεδο πρακτικής και πραγματικότητας, οικογένειες διαλύονται και περιουσίες μοιράζονται. Οι δικηγόροι αντιμετωπίζουμε όλο αυτό το φαινόμενο στα γραφεία μας και τις αίθουσες των δικαστηρίων. Ιδιαίτερα οι υποθέσεις για τη μετοίκηση, επιμέλεια, διατροφή και επικοινωνία με τα παιδιά διακρίνονται συχνά από μεγάλη φόρτιση και οξύτητα και μάλιστα στη φάση των ασφαλιστικών μέτρων, όπου το τραύμα είναι ακόμη πρόσφατο και τα πνεύματα εξημμένα. Η ανθρώπινη φύση είναι ούτως ή άλλως ευμετάβλητη. Σε μια κατάσταση όπως αυτή η διαχείριση των συναισθημάτων είναι δύσκολη και αποτελεί ένα πεδίο-λυδία λίθο για την αποκάλυψη του χαρακτήρα των ανθρώπων. Πολλές φορές συζητώ με ζευγάρια που οδεύουν προς το διαζύγιο. Αν έχουν παιδιά, προσπαθώ να τους βοηθήσω αν όχι να τα ξαναβρούν, τουλάχιστον να περάσουν όσο γίνεται πιο ομαλά στην επόμενη μέρα. Οι διαπιστώσεις μου περιληπτικά:

Νυφικό που δε χρησιμοποιήθηκε τελικά. Η νύφη από τη Σερβία και ο γαμπρός ‘Ελληνας, σύμφωνα με τη λεζάντα…

Θεωρώ ότι η κυριότερη αιτία σε μια σχέση που δεν πάει καλά είναι ο εγωισμός. Η συμμετοχή σε μια σχέση έχει ως απαράβατο όρο τον αμοιβαίο αυτοπεριορισμό του εγωισμού, την αλληλοπεριχώρηση, έτσι ώστε να προκύψει μια τουλάχιστον αποδεκτή βάση συμπόρευσης στη ζωή. Πρέπει με άλλα λόγια ο ένας να κάνει χώρο στον άλλο και αντίστροφα. Αν δε συμβεί αυτό και ο καθένας από τους συντρόφους κάνει τα δικά του έτσι όπως τα ήξερε ενδεχομένως στα πλαίσια μιας «κακομαθησιάς» από την οικογενειακή του ανατροφή, τότε η κοινή συνισταμένη δεν προκύπτει και ξεκινούν τα προβλήματα, καθώς και ο άλλος πράττει αναλόγως και πάει λέγοντας. Στην ελληνική πραγματικότητα κάποιες φορές σημαντικό ρόλο στη φθορά των σχέσεων παίζουν δυστυχώς και οι γονείς των συντρόφων. Είναι παροιμιώδης -αν και άδικος γιατί καταλήγει σε στερεοτυπική προκατάληψη- ο τύπος της «κακιάς πεθεράς».  Φαινόμενο ελλιπούς καλώς εννοούμενης αυτονόμησης και απογαλακτισμού από την οικογένεια, η παρεμβατικότητα των γονέων δημιουργεί συχνά προβλήματα. Εξίσου προβληματική όμως είναι και η παθολογική εξ ορισμού και εξ αρχής καχυποψία αρκετών (λυπάμαι που το λέω: ιδίως γυναικών) με τις οικογένειες του συντρόφου τους, φαινόμενο που συχνά αντιμετωπίζουμε στην πράξη. Οι ειδικοί επιστήμονες λένε πως η σχέση του ζευγαριού δέχεται το μάξιμουμ της δοκιμασίας της κατά τον πρώτο χρόνο από τη γέννηση του πρωτότοκου παιδιού της οικογένειας. Η ξαφνική αύξηση της ευθύνης, της κόπωσης, του άγχους, που συνοδεύουν το κατά τα άλλα λίαν χαρμόσυνο γεγονός, οδηγούν σε εντάσεις που μπορεί να δείξουν ότι υπάρχουν ρήγματα στη σχέση, τα οποία υπό άλλες συνθήκες ίσως να περνούσαν απαρατήρητα. Φυσικά, υπάρχουν οι κλασσικοί λόγοι διάρρηξης της σχέσης, δηλαδή η ύπαρξη τρίτου προσώπου σε εξωσυζυγική/εξωσυντροφική σχέση και η «ασυμφωνία χαρακτήρων». Τα τελευταία χρόνια μάλιστα προστέθηκε στα αίτια των χωρισμών και η «φτώχεια-φέρνει-γκρίνια» οικονομική κρίση, που δοκιμάζει τις αντοχές όλων μας σε κάθε πιθανό και απίθανο επίπεδο.

20161227_153712.jpg

Στα μυθιστορήματα του Ρέιμοντ Τσάντλερ με ήρωα τον ιδιωτικό αστυνομικό Φίλιπ Μάρλοου ρωτούν οι υποψήφιοι πελάτες: «Τι χρεώνετε κ. Μάρλοου για τις υπηρεσίες σας;» και εκείνος δίνει πάντα την ίδια απάντηση: «Πενήντα δολάρια την ημέρα και δεν αναλαμβάνω διαζύγια». Στο τσαντλερικό σύμπαν, όπου κυριαρχεί το σαρδόνιο και κυνικό χιούμορ αν υπήρχαν και υποθέσεις διαζυγίου στη μέση δε μπορώ να φανταστώ τι φοβερά πράγματα θα είχαν προκύψει. Έχω την αίσθηση πως όλοι όσοι έχουμε κάνει μαχόμενη δικηγορία στο οικογενειακό δίκαιο μερικές φορές θα φτάσαμε στο σημείο να ευχόμαστε κάποιες υποθέσεις διαζυγίων να μην τις είχαμε αναλάβει ποτέ.  Όπως όμως λέει και ο  Κλιντ Ίστγουντ «Είναι μια βρώμικη δουλειά αλλά κάποιος πρέπει να την κάνει»…

Όποιος πρόλαβε τον Κύριο είδε…

635850337562473618-epa-usa-obama

Λίγα εικοσιτετράωρα μένουν μέχρι την ορκομωσία και ανάληψη των καθηκόντων του από το νέο Πρόεδρο των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ. Παραδοσιακά είναι η στιγμή, που η πέραν του Ατλαντικού υπερδύναμη ετοιμάζεται για τη σχετική λαμπρή τελετή στην Ουάσιγκτον. Όμως, μερικές εκατοντάδες ανθρώπων πίσω από τα κάγκελα των φυλακών και φυσικά οι δικηγόροι τους υποθέτω ότι κάθονται σε αναμμένα κάρβουνα, καθώς εκπνέει εκ των πραγμάτων ο χρόνος, που έχει στη διάθεσή του ο απερχόμενος Πρόεδρος Μπαράκ Ομπάμα για να απονείμει χάρη ή μετατροπή ποινής σε καταδίκους, που έχουν υποβάλει τέτοια αιτήματα. Ο Πρόεδρος των ΗΠΑ (όπως και οι Κυβερνήτες των Πολιτειών) έχει το δικαίωμα απονομής χάριτος και μετατροπής ποινής για λόγους επιείκειας κατά τη διάρκεια της θητείας του. Όμως το πιο κρίσιμο διάστημα, όπου γίνονται οι περισσότερες αλλά και πιο «πονηρές» απονομές χάριτος είναι λίγες ημέρες πριν ένας Πρόεδρος παραδώσει την εξουσία στον επόμενο. Έχει γίνει παράδοση το τελευταίο διάστημα να δίνονται πολλές μαζεμένες χάριτες σε καταδίκους και ο Ομπάμα δεν αποτελεί εξαίρεση. Ήδη έχει δώσει τόσες πολλές μέχρι τώρα ώστε είναι ένας από τους Πρόεδρους με τις περισσότερες στην ιστορία, όπως φαίνεται στο σχετικό πίνακα του Υπουργείου Δικαιοσύνης. Μάλιστα την 19.12.2016 κατέρριψε και το  ρεκόρ των περισσοτέρων σε μια ημέρα με 78 χάριτες και 153 μετατροπές ποινής. Οι πιο πολλές περιπτώσεις καταδίκων σχετίζονται με τη διακίνηση μικρών ποσοτήτων ναρκωτικών στις οποίες ο Ομπάμα εκτίμησε ότι είχαν επιβληθεί εξοντωτικά αυστηρές ποινές.

122015-presidential-pardons

Όμως τη μεγαλύτερη δημοσιότητα αλλά και αντίδραση είχαν δύο περιπτώσεις υψηλού προφίλ με καταδίκους στρατιωτικούς. Η πρώτη αφορά την Τσέλσι Μάνινγκ, υπαξιωματικό του στρατού, που καταδικάστηκε σε 35 χρόνια κάθειρξη, επειδή είχε διαρρεύσει στο Wikileaks μερικές χιλιάδες απόρρητα έγγραφα. Η ποινή της μετατράπηκε σε όση εξέτισε έως τώρα (7 χρόνια) συν 100 ημέρες και οσονούπω θα είναι ελεύθερη. Η δεύτερη αφορά τον πρώην υπαρχηγό του Γενικού Επιτελείου των Ενόπλων Δυνάμεων στρατηγό Χος Καρτράιτ, που καταδικάστηκε για ψευδή κατάθεση σχετικά με διαρροή απορρήτων εγγράφων επίσης και του δόθηκε χάρη.

1234

Μερικές απονομές χάριτος της τελευταίας στιγμής έχουν μείνει στην ιστορία για το σκανδαλώδη χαρακτήρα τους:

Μακράν η πλέον σκανδαλώδης: η χάρη του Τζέραλντ Φόρντ προς τον προκάτοχό του Ρίτσαρντ Νίξον για το περιβόητο σκάνδαλο Γουοτεργκέητ, που του κόστισε μεν την προεδρία, ουδέποτε όμως λογοδότησε στη Δικαιοσύνη γι’αυτό. Η χάρη του Τζίμι Κάρτερ σε όσους απέφυγαν την υποχρεωτική στράτευση στον Πόλεμο του Βιετνάμ. Ο Τζόρτζ Μπους ο πρεσβύτερος έδωσε χάρη στον πρώην υπουργό  Άμυνας Κάσπαρ Γουαϊνμπέργκερ για το βρώμικο ρόλο του στην υπόθεση «Ιράν-Κόντρας». Ο Μπιλ Κλίντον έδωσε χάρη της τελευταίας στιγμής στο μέγα-φοροφυγά Μαρκ Ριτς, που ζούσε εξόριστος στην Ελβετία, για αποκαλυφθεί μετά την αποχώρηση του Κλίντον ότι η σύζυγος του Ριτς ήταν από τους μεγαλύτερους εκλογικούς χορηγούς του. Τέλος, διαβόητη είναι και η παλαιότερη περίπτωση του 1893 όταν ο Μπέντζαμιν Χάρισον έδωσε χάρη σε χιλιάδες Μορμόνους επειδή εξασκούσαν βάσει του δόγματός τους την πολυγαμία.

160422_pol_donald-trump-act-jpg-crop-promo-xlarge2

Τις λίγες ώρες που απομένουν περιμένουν το «λαχείο» 1.937 αιτηθέντες χάρη και 13.042 αιτηθέντες μετατροπή ποινής. Αν δεν το πιάσουν, τότε οι πιθανότητές τους μειώνονται έως εκμηδενίσεως με τον νέο ένοικο του Λευκού Οίκου, που είναι εκπεφρασμένα αντίθετος με θεσμούς όπως αυτοί.

Η «Αριάδνη» και μετά; ο… «Βασίλης»;

.15966063_218176078590024_5549311415718095035_n

Όπως παρατηρήσαμε όλοι η κακοκαιρία των τελευταίων ημερών φέρει για πρώτη φορά όνομα και είναι αυτό «Αριάδνη». Η Εθνική Μετεωρολογική Υπηρεσία ανακοίνωσε ότι έδωσε το όνομα έτσι ώστε να γίνεται πιο αποδοτική η μετάδοση της πληροφορίας στους πολίτες. Δηλαδή τι σημαίνει αυτό αναρωτιέμαι; Μήπως να μη μπερδεύουμε τις κακοκαιρίες μεταξύ τους όταν πέφτουν πολλές μαζεμένες; Το όλο πράγμα μου κάνει μια μάλλον περιττή «δηθενιά»-«αμερικανιά». Να θυμίσω ότι είμαστε στη Μεσόγειο, όπου λίγο πάνω λίγο κάτω ο καιρός είναι γνωστός και ότι κάποιες πιο ισχυρές κακοκαιρίες είναι σποραδικές. Αντίθετα, στις χώρες γύρω από τους μεγάλους ωκεανούς Ειρηνικό, Ατλαντικό και Ινδικό οι τυφώνες και οι τροπικές καταιγίδες είναι αλλεπάλληλες σε μικρά χρονικά διαστήματα και έτσι υπάρχει ανάγκη να διακρίνονται μεταξύ τους φέροντας ονόματα. Η ιστορία με την ονομασία των τυφώνων ξεκίνησε στην Αυστραλία στα τέλη του 19ου αιώνα, πήρε όμως πιο συστηματική μορφή μετά το Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Είναι χαρακτηριστικό ότι οι ενδιαφερόμενες χώρες  πραγματοποιούν διεθνείς διασκέψεις για την ονομασία των καιρικών φαινομένων, τα οποία τις πλήττουν από κοινού, έτσι ώστε να συνεννοούνται καλύτερα για την αντιμετώπισή τους. Στις διασκέψεις αυτές αποφασίζονται τα ονόματα ανά περιοχές π.χ. ΝΑ Ασία, Ν. Ειρηνικός, Καραϊβική κ.λ.π. και ανά έτος για τα επόμενα περίπου 20-25 χρόνια. Η τελευταία τέτοια διάσκεψη έγινε το 1998 στη Μανίλα των Φιλιππίνων. Για παράδειγμα αυτός είναι ο κατάλογος των ονομάτων για την περιοχή της Καραϊβικής, Κόλπου του Μεξικού και Βορείου Ατλαντικού για τα έτη 2015-2020.

 cyclones

Παρατηρείτε κάτι διαβάζοντας τον πίνακα; Δύο πράγματα: α) Τα ονόματα είναι με αλφαβητική σειρά. ‘Ετσι ξέρουμε π.χ. ότι ο τυφώνας «Claudette» ήταν ο τρίτος στη σειρά του 2015 και ξέρουμε για ποιο πράγμα μιλάμε. β) Εναλλάσσονται  ένα γυναικείο με ένα ανδρικό όνομα με εκκίνηση κάθε έτους με διαφορετικό φύλο εναλλάξ. Το θέμα αυτό ανέκυψε πριν από 20 χρόνια. Μέχρι τότε οι τυφώνες είχαν μόνο γυναικεία ονόματα ως αστεϊσμός για τη … θυελλώδη φύση των γυναικών. Όταν όμως άρχισε η μόδα του politically correct οι γυναικείες οργανώσεις αντέδρασαν και πέτυχαν να υπάρχει η εναλλαγή ανδρικών με γυναικεία ονόματα.

Στα καθ’ημάς τι θα γίνει; Η επόμενη μεγάλη κακοκαιρία θα έχει ονοματάκι; Βλέπω ξεκινήσαμε από το «Α» της «Αριάδνης», οπότε το πράγμα ίσως να έχει συνέχεια. Αφού λοιπόν κάναμε την αρχή και … μεγαλοπιαστήκαμε,  θα δημιουργηθεί κάποια ετήσια λίστα με τις μελλοντικές κακοκαιρίες ή θα κοτσάρουμε ένα όνομα κατά περίπτωση; ‘Επίσης θα έχουμε μόνο γυναικεία ονόματα;  Στην περίπτωση αυτή περιμένω την αντίδραση των εγχωρίων φεμινιστικών οργανώσεων. Αν αυτό δε συμβεί, τότε μετά την «Αριάδνη» θα ακολουθήσει πιθανότατα ο … «Βασίλης».